İş sözleşmesi feshedilen ve iş güvencesi kapsamında bulunan işçi için süreç doğrudan mahkemeyle başlamaz. 7036 sayılı düzenleme uyarınca arabuluculuk dava şartıdır; bu adım atlanarak açılan işe iade davası esasa girilmeden usulden reddedilir. 4857 çerçevesindeki iş güvencesi hükümleriyle birlikte okunduğunda, süreç birkaç kısa süreden oluşan sıkı bir takvim hâline gelir.
Dava Şartı Atlanırsa Ne Olur?
Arabulucuya başvurulmadan açılan dava, herhangi bir işlem yapılmaksızın usulden reddedilir. Ret kararı verildiğinde ise fesih üzerinden geçen süre işlemeye devam etmiş olur. Bu nedenle ilk yapılacak iş, fesih bildiriminin tebliğ tarihini tespit etmek ve kanunda öngörülen bir aylık süre içinde arabuluculuk başvurusunu yapmaktır. Sözlü fesihlerde tarihin ispatı ayrı bir sorun oluşturduğundan, işyeri giriş çıkış kayıtları ve yazışmalar bu aşamada saklanmalıdır.
Son Tutanak ve Dava Penceresi
- Arabuluculuk görüşmesi anlaşmazlıkla sonuçlanırsa son tutanak düzenlenir.
- İşe iade davası, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde açılmalıdır.
- Bu kısa pencere kaçırıldığında dava hakkı düşer; hak düşürücü süre riski en yoğun burada yaşanır.
- Son tutanağın aslının veya onaylı örneğinin dava dilekçesine eklenmesi gerekir.
- Tutanakta anlaşmazlık konusunun işe iade olarak açıkça belirtilmesi önemlidir.
Yetki: Arabuluculuk Bürosu ve Mahkeme Aynı Kurala Bağlı
- Yetkili iş mahkemesi, davalının yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer mahkemesidir
- Arabuluculuk başvurusunun da aynı yetki kuralına göre belirlenen büroya yapılması gerekir
- Yetkisiz büroda yürütülen sürece karşı itiraz yolu bulunduğundan, başvuru yerinin baştan doğru seçilmesi zaman kazandırır
- Şubeler arasında görev yapan işçilerde işin yapıldığı yerin belirlenmesi ayrıca değerlendirilmelidir
İspat Yükü ve Belge Hazırlığı
İşe iade uyuşmazlıklarında feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü kural olarak işverendedir. Buna karşılık işçinin, iş güvencesi kapsamında bulunduğunu, yani işyerindeki çalışan sayısı ve kıdem koşulunu gösteren verileri ortaya koyması beklenir. 5510 kapsamındaki hizmet dökümü, bordrolar, görev tanımı ve varsa 6331 kapsamında düzenlenmiş eğitim ve sağlık kayıtları bu tabloyu tamamlar. Performans veya davranış gerekçeli fesihlerde savunma alınıp alınmadığı da ayrıca incelenir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Fesih türü, işyerinin ölçeği ve işçinin kıdemi sonucu doğrudan etkilediğinden, süreler işlemeye devam ederken bir hukukçuyla görüşülmesi önerilir.