İş güvencesi kapsamındaki bir işçi için feshin geçersizliğini ileri sürmenin yolu, doğrudan dava açmaktan geçmez. 7036 sayılı Kanun uyarınca işe iade talepleri bakımından arabuluculuk dava şartıdır ve 4857 sayılı Kanun bu başvuruyu kesin bir süreye bağlar. Bu yapıda tek bir tarihin kaçırılması, feshin ne kadar hatalı olduğundan bağımsız olarak talebin reddiyle sonuçlanır.
Ardışık İki Süre
İlk süre, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işleyen bir aylık arabulucuya başvuru süresidir. İkinci süre ise arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması halinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açma süresidir. Bu iki süre birbirinin devamı gibi görünse de ayrı ayrı hak düşürücü niteliktedir; ilkine uyulup ikincisi kaçırıldığında da sonuç değişmez.
Yetkili İş Mahkemesi
7036 sayılı Kanun, iş uyuşmazlıklarında yetkiyi davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemesine bağlar. İşçi aleyhine yapılan yetki sözleşmeleri bu alanda geçerli sayılmaz. Şubede çalışan işçinin merkezin bulunduğu ilde dava açmak zorunda bırakılmaması, bu düzenlemenin pratik sonucudur.
Feshin Geçerliliğini Etkileyen Noktalar
- Fesih bildiriminin yazılı yapılıp yapılmadığı ve sebebin açık gösterilip gösterilmediği.
- İşçinin savunmasının alınıp alınmadığı.
- Feshin son çare olması ilkesi kapsamında başka bir pozisyonun değerlendirilip değerlendirilmediği.
- İşyerinde çalışan sayısı ve işçinin kıdemi bakımından iş güvencesi kapsamının doğrulanması.
Sosyal Güvenlik ve İş Sağlığı Boyutu
Fesih tartışması çoğu zaman 5510 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim ve prim uyuşmazlıklarıyla, iş kazası veya meslek hastalığı iddiası bulunan dosyalarda ise 6331 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklerle iç içe geçer. Bu başlıkların ayrı dava ve ayrı mercilere ait olabileceği, dosya planlanırken baştan dikkate alınmalıdır.
Son Hatırlatma
Buradaki bilgiler genel çerçeve niteliğindedir; fesih bildiriminin tebliğ şekli, işyerindeki uygulama ve toplu iş sözleşmesi hükümleri sonucu değiştirebilir. Süreler kısa ve telafisi olmadığından, fesih bildirimini aldığınız tarihi kaydederek gecikmeden hukuki görüş almanız önerilir.