Sigortalılık başlangıcı, hizmet süresi, prim gün sayısı veya işe giriş bildirgesinin hiç verilmemiş olması gibi SGK uyuşmazlıklarında tartışma çoğu zaman hukuki nitelendirmeden değil, ispat zemininden çıkar. Kurumun kayıtları ile çalışanın fiili durumu örtüşmediğinde, dosyayı taşıyan şey iddia değil belgedir. Bu rehber, itiraz ve başvuru adımlarını ispat mantığıyla birlikte kurmayı ve süre kaybı doğuran anları önceden görmeyi konu alıyor.
İspatın Ağırlık Merkezi Nerede?
Hizmete ilişkin uyuşmazlıklarda tanık beyanı tek başına belirleyici sayılmaz; öncelik yazılı ve kurumsal kaynaklı belgededir. Bordro, banka hesap hareketleri, işyeri sicil kayıtları, vergi dairesi ve meslek odası kayıtları, işyeri hekimi veya 6331 kapsamındaki iş sağlığı güvenliği belgeleri, çalışmanın fiilen sürdüğünü gösteren dolaylı ama güçlü kaynaklardır. Tanık ise bu belgelerin bıraktığı boşluğu doldurmak için kullanılır, temel taşı olmak için değil.
Kurum İçi İtiraz Basamağını Atlamamak
Prim borcu, idari para cezası veya emeklilik talebinin reddi gibi işlemlerde çoğu kez önce ilgili kurum birimine itiraz edilmesi gerekir. Bu basamağın atlanması, dosyanın esasına girilmeden usulden reddine yol açabilir. İtiraz dilekçesinde şu üç şey net olmalıdır: hangi işleme itiraz edildiği, işlemin hangi maddi vakıa nedeniyle hatalı olduğu ve talebin ne olduğu. Genel şikâyet cümleleri yerine, tarihli ve belgeye bağlı bir anlatım tercih edilmelidir.
Süre Kaybı Tam Olarak Nerede Doğuyor?
- Tebligatın eski adrese yapılıp geç öğrenilmesi ve hak düşürücü süre penceresinin farkında olmadan kapanması
- İtiraz başvurusunun süreyi durdurduğu varsayımıyla dava takviminin ertelenmesi
- 4857 ve 7036 kapsamındaki işçilik alacağı süreçleriyle 5510 kapsamındaki kurum işleminin aynı takvime yazılmaması
- Kurum yazısının cevap değil ara işlem olduğunun fark edilmemesi
Pratik çözüm basittir: tebliğ tarihi, itiraz tarihi, cevap tarihi ve dava son günü tek bir tabloda tutulur; her satıra bir hatırlatma tarihi eklenir.
Belge Setini Baştan Kurmak
- Kurumdan hizmet dökümü ve işyeri bazlı prim bildirim listesi istenir.
- İşverenden bordro ve puantaj kayıtları talep edilir, verilmezse bu talep yazılı olarak belgelenir.
- Maaş ödemelerinin banka kayıtları tarih sırasına dizilir.
- Çalışmanın niteliğini gösteren yazışma, görev yazısı ve eğitim kayıtları eklenir.
- Eksik kalan dönem için tanık listesi, o dönemde aynı işyerinde kayıtlı kişilerden oluşturulur.
Kapanış
Buradaki açıklamalar genel nitelikte bilgilendirmedir. Sigortalılık türü, çalışmanın geçtiği dönem ve işverenin kayıt düzeni sonucu doğrudan etkiler; başvuru yapmadan önce dosyanızın belgeleriyle birlikte bir hukukçuya değerlendirtmeniz yerinde olur.