İş kazası dosyalarında sonucu belirleyen şey çoğu zaman hukuki argüman değil, olayın ilk günlerinde tutulan kayıtlardır. 4857, 6331, 5510 ve yargılama bakımından 7036 sayılı Kanun ekseninde ilerlerken, ispat malzemesi kaybolmadan toplanmalıdır.
İlk Kayıtlar: Olayın İş Kazası Sayılması
Bir olayın iş kazası sayılması için işyerinde meydana gelmesi tek başına yeterli değildir; işverenin yürüttüğü iş nedeniyle gerçekleşen, servis yolunda veya görevlendirme sırasında ortaya çıkan olaylar da kapsama girebilir. Bu nitelendirme sonradan tartışmaya açıldığında dayanak şunlar olur: kaza anına ilişkin tutanak, acil servis kaydı ve ilk muayene notu, olay yerindeki kamera görüntüsü, aynı vardiyada çalışanların isimleri, iş programı ve puantaj kaydı.
SGK Bildirimi ve Kurum Kararına İtiraz
İşverenin Kuruma bildirim yükümlülüğü kısa ve kesin bir süreye bağlıdır; bildirim yapılmamışsa kazalı ya da yakınları da başvuruda bulunabilir. Kurumun olayı iş kazası saymaması, sürekli iş göremezlik oranını düşük belirlemesi veya kusur değerlendirmesine katılmaması halinde itiraz mekanizması işletilir. İtiraz dilekçesi genel şikâyet metni gibi yazılmamalı; hangi rapora, hangi orana ve hangi tespite karşı çıkıldığı kalem kalem gösterilmelidir.
İspat Yükü Kimde, Karşı Taraf Neye Dayanacak
İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirdiğini belgelemesi beklenir. Bu nedenle karşı tarafın dosyaya sunacağı belgeleri baştan öngörmek gerekir:
- Risk değerlendirmesi ve güncellenme tarihleri
- İmzalı iş güvenliği eğitim kayıtları ve içerikleri
- Kişisel koruyucu donanım zimmet tutanakları
- Periyodik bakım, kontrol ve ölçüm raporları
- İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi tespit defteri
Bu belgelerin tarihleri ile kaza tarihi arasındaki uyumsuzluk, kusur dağılımını doğrudan etkileyebilecek bir ayrıntıdır.
Zaman Kaybı Nerede Doğuyor
Süre kaybı genellikle davanın açılmasında değil, ön aşamalarda yaşanır: rapor beklenirken itiraz süresinin geçmesi, iş göremezlik oranının kesinleşmesi sonrası buna dayalı taleplerin gecikmesi, işveren aleyhine açılacak tazminat davası ile Kurum işlemine karşı yürütülecek sürecin ayrı takvimler olduğunun fark edilmemesi. İki hattı tek bir tabloda izlemek, en pratik önlemdir.
Bu metin genel nitelikte bilgi verir. Kazanın oluş biçimi, iş ilişkisinin türü ve alt işveren varlığı sonucu değiştirebileceğinden, dosyanızı belgeleriyle birlikte bir hukukçuya inceletmeniz doğru olur.