İş kazasından sonraki ilk haftalarda yapılanlar, yıllar sürecek tazminat dosyasının sonucunu belirler. Bu rehber, 4857, 5510, 6331 ve 7036 sayılı Kanunlar çerçevesinde kaza sonrası ilk bir ayda tamamlanması gereken adımları ve kaçırıldığında telafisi güç olan süreleri sıralar.
Olay yerinde ve ilk günlerde
Kaza anına ilişkin fotoğraf, kamera kaydı, vardiya çizelgesi ve o gün görevli çalışanların isimleri ilk günlerde toplanmazsa sonradan ulaşılması güçleşir. Kolluğa yapılan bildirim, hastane kayıtları ve ilk muayene raporu dosyanın tarih omurgasını oluşturur. İşyerinde tutulan kaza tutanağının içeriği tek taraflı yazılmışsa, çalışan tarafından şerh düşülmesi ya da ayrı bir beyanla düzeltilmesi gerekir.
Bildirim yükümlülükleri
- İşverenin kazayı Sosyal Güvenlik Kurumuna kanunda öngörülen kısa süre içinde bildirmesi
- Kolluğa yapılan bildirimin tarih ve saatinin kayıt altına alınması
- İş göremezlik raporlarının kesintisiz biçimde arşivlenmesi
- Meslek hastalığı şüphesi varsa ayrı bir tespit sürecinin başlatılması
- Kurum müfettiş incelemesi yapılmışsa rapor örneğinin talep edilmesi
Feshe bağlı taleplerde bir aylık pencere
Kaza sonrası iş sözleşmesi sona erdirilmişse, ayrı ve çok daha kısa bir takvim devreye girer. İşe iade talebi bakımından fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir; bu süre kaçırıldığında talep esasa girilmeden düşer. Haklı nedenle fesih hakkının kullanılması bakımından da kanunda kısa bir süre öngörülmüştür. Bu nedenle kaza dosyası ile fesih dosyası aynı takvimde ama ayrı satırlarda izlenmelidir.
Maddi ve manevi tazminat hazırlığı
Tazminat davasında hesap; kusur oranı, sürekli iş göremezlik derecesi ve kazanç kaybı üzerinden yapılır. Bu nedenle iş güvenliği eğitim kayıtları, risk değerlendirme raporu, kişisel koruyucu donanım zimmet belgeleri ve periyodik kontrol kayıtları erkenden istenmelidir. 6331 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklere ilişkin belgelerin eksikliği, kusur dağılımını doğrudan etkiler.
Kurum işlemlerine karşı ayrı yol
Kazanın iş kazası sayılmaması ya da iş göremezlik oranının düşük belirlenmesi hâlinde, tazminat davasından bağımsız olarak Kurum işlemine karşı ayrı bir hukuki yol izlenir. İki süreç birbirini beslediğinden, hangi tespitin hangi dosyada yapılacağı baştan planlanmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; kazanın oluş biçimi ve işyerinin belge düzeni sonucu değiştirir. Özellikle fesih söz konusuysa günler önem taşıdığından, vakit geçirmeden bir iş hukuku uygulayıcısına başvurmanız yerinde olur.