İş kazası sonrası açılan dosyalarda tartışma iki koldan yürür: kazanın nasıl gerçekleştiği ve işçinin kayıtlardaki durumunun gerçeği yansıtıp yansıtmadığı. İkinci kol çoğu zaman ihmal edilir; oysa kıdem, ihbar ve tazminat hesaplarının tamamı bu kayıtlara dayanır. Bu rehber, 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı Kanunlar ekseninde kayıt eksikliğinden doğan riski azaltmaya odaklanır.
Kaza Bildirimi ve Kayıt Zinciri
Kazanın işveren tarafından kuruma bildirilmesi, iş kazası niteliğinin tespiti bakımından belirleyici bir halkadır. Bildirim yapılmamışsa ya da olay farklı biçimde kaydedilmişse, hastane kayıtları, ambulans çağrısı, iş yeri kamera görüntüleri ve iş arkadaşlarının beyanları öne çıkar. 6331 sayılı Kanun kapsamındaki risk değerlendirmesi, eğitim kayıtları ve kişisel koruyucu donanım teslim tutanakları da işverenin yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini gösterir.
Ücretin ve Çalışma Süresinin İspatı
- Bordroda görünen tutar ile elden yapılan ödeme arasındaki farkın belgelenmemesi
- Fazla çalışmanın yalnızca tanık beyanına bırakılması
- Giriş çıkış kayıtlarına ve turnike verilerine hiç başvurulmaması
- Yol ve yemek gibi düzenli yardımların giydirilmiş ücrete yansıtılmaması
- Sigorta başlangıcı ile fiilî işe başlama tarihi arasındaki farkın atlanması
Arabuluculuk ve Dava Öncesi Hazırlık
- Hizmet dökümü ve iş yeri sicil bilgileri temin edilir.
- Banka hesap hareketleri ile bordrolar aylık olarak karşılaştırılır.
- Kaza soruşturma dosyası ve müfettiş raporu varsa örneği istenir.
- Sağlık kurulu raporları ve tedavi süreci tarih sırasına konur.
- Talep kalemleri, hesaplanabilir biçimde ve ayrı ayrı yazılır.
Bilirkişi Hesabını Etkileyen Veriler
Maddi tazminat hesabı; kusur oranı, işgücü kaybı ve giydirilmiş brüt ücret üzerinden kurulur. Bu üç veriden biri eksik kaldığında hesap tartışmalı hâle gelir. İşçilik alacaklarında arabuluculuk dava şartı olarak öngörülmüşken, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemleri bakımından 7036 sayılı Kanunda ayrı bir düzenleme bulunduğundan, hangi talebin hangi yoldan ileri sürüleceği baştan ayrıştırılmalıdır.
Kısa Uyarı
Bu metin genel bilgilendirme içindir. Kusur dağılımı ve hesaplama yöntemi dosyaya göre değiştiğinden, taleplerin bir hukukçuyla birlikte belirlenmesi gerekir.