İşe iade davalarında tartışma, çoğu kez feshin haklı olup olmadığından önce feshin nasıl belgelendiğinde düğümlenir. 4857 sayılı Kanun feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükünü işverene bırakır; işçi ise fesih sebebinin gerçek sebep olmadığını ileri sürdüğünde bu iddiasını desteklemek durumunda kalır. 7036 sayılı Kanun kapsamındaki arabuluculuk aşaması ile 5510 ve 6331 kaynaklı kayıtlar da ispat tablosunun parçasıdır. Aşağıdaki liste, delil eksikliğinden doğan kaybı azaltmaya odaklanır.
Fesih Anında Kaybolan Deliller
İş ilişkisinin sona erdiği gün, işçinin erişimi çoğu zaman aynı anda kapanır. Kurumsal e-posta, işyeri sistemleri ve ortak sürücüler kapatıldığında geriye dönük belge temini zorlaşır. Bu nedenle fesih ihtimali belirdiğinde şu kayıtların kişisel olarak muhafaza edilmesi önemlidir:
- Görev tanımı, terfi ve performans yazışmaları
- Vardiya çizelgeleri, giriş-çıkış kayıtları ve fazla çalışma bildirimleri
- Savunma istem yazısı ve verilen savunmanın sureti
- Fesih bildiriminin kendisi, tebliğ tarihi ve gerekçe metni
- Aynı dönemde işe alınan veya aynı işi yapmaya devam eden çalışanlara ilişkin bilgiler
İşverenin Belgesindeki Boşluğu Görünür Kılmak
Geçerli sebep iddiası performans düşüklüğüne dayanıyorsa, ölçüm kriterinin önceden bildirilip bildirilmediği ve uyarı sürecinin işletilip işletilmediği sorgulanır. Ekonomik gerekçe ileri sürülmüşse işletmesel kararın tutarlılığı, aynı dönemde yapılan yeni işe alımlar üzerinden test edilebilir. Savunma alınmadan yapılan fesihlerde ise bu eksiklik dosyada ayrıca vurgulanmalıdır.
Arabuluculuk Aşamasını Delil Üretimi İçin Kullanmak
- Başvuru dilekçesindeki talep, sonradan açılacak davayla uyumlu kurulur.
- Toplantıda ileri sürülen fesih gerekçesi, son tutanağa yansıyan ifadelerle karşılaştırılır.
- Anlaşmama tutanağının tarihi, dava açma süresinin başlangıcı olarak takvime işlenir.
- Karşı tarafın sunduğu belgelerin listesi çıkarılır; dosyada olmayanlar not edilir.
- Tanık olabilecek çalışanların iletişim bilgileri, ilişki kesilmeden derlenir.
Sigorta ve İş Sağlığı Kayıtlarının Rolü
5510 kapsamındaki hizmet dökümü, çalışılan sürenin ve kesintilerin tespitinde başvurulan temel kayıttır. Çıkış kodunun fesih gerekçesiyle uyuşmaması, dosyada açıklanması gereken bir çelişki yaratır. 6331 kapsamındaki eğitim ve talimat kayıtları ise iş güvenliği gerekçesiyle yapılan fesihlerde belirleyici olabilir; imzasız veya tarihsiz tutanaklar bu noktada zayıf halkadır.
Dava Öncesi Son Kontrol
- Süre hesabı fesih bildiriminin tebliğ tarihine mi dayandırıldı?
- İşyerindeki çalışan sayısı ve kıdem koşulu belgeyle gösterilebiliyor mu?
- Tanık listesi, anlatacağı konu başlıklarıyla birlikte hazırlandı mı?
- Talep sonucu, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre alacağını kapsıyor mu?
Bu metin genel çerçeve sunar; her fesih dosyasının belge yapısı ve zaman çizelgesi kendine özgüdür. Fesih bildirimini aldıysanız süre işlemeye başlamış olabileceğinden, dosyanızı hızlıca bir hukukçuyla gözden geçirmeniz uygun olur.