İş ilişkisi sona erdiğinde işçinin önünde iki ayrı takvim vardır: işe iade talebine bağlanan kısa süre ve alacak talepleri için işleyen zamanaşımı. Bu iki takvimin karıştırılması, çoğu dosyada telafisi mümkün olmayan hak kaybına yol açar.
İşe İadede Bir Ay, Alacaklarda Farklı Bir Takvim
İş güvencesi kapsamındaki işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve kaçırıldığında işe iade talebi esastan incelenemez. Buna karşılık kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ve yıllık izin ücreti gibi alacaklar bakımından takvim farklıdır. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca bu alacaklar için de arabuluculuk dava şartıdır; anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılması gerekir.
Fesih Bildirimini Doğru Okumak
Başvurunun içeriği, feshin nasıl yapıldığına göre şekillenir. Şu noktalar baştan tespit edilmelidir:
- Fesih yazılı mı yapıldı, gerekçesi açık ve kesin biçimde belirtildi mi
- Savunma alınması gereken hâllerde bu usul işletildi mi
- Bildirimin tebliğ tarihi belgeyle sabit mi
- İşçi çıkış kodu ile fesih gerekçesi birbiriyle uyumlu mu
4857 sayılı Kanun feshin geçerli bir sebebe dayanmasını arar; gerekçesi sonradan değiştirilen fesihler bu yönüyle tartışmaya açıktır.
Tebligat Gecikmesi ve Bir Aylık Sürenin Başlangıcı
Bir aylık süre, fesih bildiriminin işçiye ulaştığı andan işlemeye başlar. İşçinin izinli ya da raporlu olduğu dönemde noterden gönderilen bildirimin geç ulaşması, bildirimin aile bireyine bırakılması veya adres kayıtlarının güncel olmaması, sürenin ne zaman başladığı konusunda ciddi tartışma doğurur. Bu nedenle işçi, bildirim zarfını, tebliğ şerhini ve varsa noter evrakını saklamalıdır. İşveren tarafında ise bildirimin tebliğinin belgelenememesi, feshin usulüne ilişkin ayrı bir risk yaratır.
Delil Hazırlığı
- Bordro, banka kayıtları ve SGK hizmet dökümü temin edilir.
- Fazla çalışma iddiası için giriş-çıkış kayıtları, mesai çizelgeleri ve tanık listesi hazırlanır.
- Yıllık izin defterindeki imzalar kontrol edilir.
- İş kazası veya meslek hastalığı varsa 5510 ve 6331 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim ve raporlar toplanır.
- Arabuluculuk görüşmesine talep kalemleri hesaplanmış biçimde gidilir.
Not
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. İş hukukunda süreler kısa ve başlangıç anları tartışmalı olabildiğinden, fesih bildirimini aldığınız gün hukuki değerlendirme almanız, özellikle işe iade yolunun açık kalması bakımından önem taşır.