Mobbing dosyalarının zorluğu, yaşananların ağırlığından değil, tek tek bakıldığında sıradan görünen davranışların bütün olarak ispat edilmesi gereğinden kaynaklanır. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı Kanunlar çerçevesinde bu rehber, bir aylık süre ekseninde delil toplama ve başvuru takvimini ele alır.
Süreklilik ve Sistematiklik Nasıl Kurulur
Tek bir tartışma mobbing sayılmaz; belirleyici olan davranışın tekrar etmesi, kişiye yönelmiş olması ve iş ilişkisini çekilmez hâle getirmesidir. Bu nedenle en değerli delil, olay olay tutulan tarihli kayıttır. Her satırda tarih, saat, kim, ne söyledi ve kimler tanık oldu bilgisi bulunan bir kronoloji, aylar sonra hazırlanan dilekçelerden çok daha ikna edicidir.
Toplanacak Kayıtlar
- Görev değişikliği, yer değişikliği ve yetki daraltmalarına ilişkin yazılı bildirimler
- Savunma istem yazıları ve verilen cevaplar
- Kurum içi şikâyet, etik hat veya insan kaynakları başvurusunun kaydı
- Sağlık kuruluşuna başvuru ve rapor kayıtları
- İş sağlığı ve güvenliği birimine yapılan bildirimler
Kurum içi başvuru yapılmış olması, işverenin durumdan haberdar edildiğini gösterdiği için sorumluluk tartışmasında ayrıca önem taşır.
Fesih Halinde Bir Aylık Takvim
İş güvencesi kapsamındaki çalışan için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir; bu adım dava şartıdır ve atlanırsa dava usulden reddedilir. Çalışanın haklı nedenle kendi feshinde ise çok daha kısa bir süre işler. Bu iki takvimin karıştırılması, esasen güçlü dosyaların kapıdan dönmesine yol açar.
Fesih Bildiriminin Geç Ulaşması
Fesih yazısının kargoyla gönderilmesi, rapor döneminde tebliğ edilmesi veya adrese ulaşmaması hâlinde bir aylık sürenin ne zaman başladığı tartışmalı hâle gelir. Çalışan açısından güvenli yol, en erken tarihi esas alarak hareket etmek; tebliğ tarihine ilişkin itirazı ise dilekçede ayrıca saklı tutmaktır. Bildirimin eline ulaştığı zarf ve kargo takip kaydı mutlaka saklanmalıdır.
Tanık ve Yazışma Delilinin Sınırı
Hâlen aynı işyerinde çalışan tanıkların çekingen davranması olağandır; bu nedenle ayrılmış çalışanlar ve yazılı kayıtlar dosyanın omurgasını oluşturur. Kurum içi yazışmaların hukuka uygun biçimde elde edilmiş olması gerekir; başkasının hesabından alınan kayıtlar hem delil değeri taşımaz hem de ayrı sorumluluk doğurabilir. Kendi gelen kutunuzdaki yazışmalar bu bakımdan en güvenli kaynaktır.
Her işyerinin yapısı ve fesih biçimi farklı sonuç doğurabileceğinden, buradaki genel çerçevenin somut dosyanız üzerinden bir hukukçuyla değerlendirilmesi yerinde olur.