İş sözleşmesinden doğan alacak ve tazminat talepleri için mahkemeye gitmeden önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. 7036 sayılı Kanunun getirdiği bu düzenleme, çoğu dosyada sonucun şekillendiği ilk aşamadır. Arabuluculuk tutanağındaki bir eksik, sonradan açılacak davanın kapsamını daraltabilir.
Başvuru Hangi Büroya Yapılır
Arabuluculuk başvurusu, karşı tarafın yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer adliyesindeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Yanlış büroya yapılan başvuruda karşı taraf yer itirazında bulunabilir ve süreç yeniden kurulur. İşyerinin merkezi ile fiilen çalışılan yer farklıysa bu ayrım önem kazanır.
Tutanakta Yer Almayan Talep
Görüşmeler anlaşmazlıkla sonuçlandığında düzenlenen son tutanak, açılacak davanın çerçevesini belirler. Kıdem, ihbar, fazla çalışma, yıllık izin ve genel tatil alacakları gibi kalemlerin ayrı ayrı yazılması gerekir. Toplu ve genel bir ifadeyle yetinilmesi, hangi kalemler bakımından dava şartının yerine geldiği konusunda tartışma doğurur.
İş Mahkemesinde Yetki
Dava, davalı gerçek veya tüzel kişinin dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesinde ya da işin yapıldığı yer mahkemesinde açılır. Bu kurala aykırı yetki sözleşmeleri işçi aleyhine sonuç doğurmaz. Birden fazla şubede çalışılmışsa hangi yerin esas alınacağı, çalışma kayıtlarıyla desteklenmelidir.
İspat Yükünün Dağılımı
- Ücretin ödendiğini işveren; ücretin miktarını kural olarak işçi ortaya koyar.
- Fazla çalışma iddiasında giriş çıkış kayıtları, nöbet çizelgeleri ve tanık beyanı birlikte değerlendirilir.
- Yıllık iznin kullandırıldığı, imzalı izin belgesiyle gösterilir.
- 4857 sayılı Kanun kapsamındaki fesih bildiriminin usulüne uygunluğu işverence ispatlanır.
Sosyal Güvenlik ve İş Sağlığı Kayıtları
5510 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet dökümü, çalışma süresinin ve ücretin tespitinde önemli bir kaynaktır. İş kazası veya meslek hastalığı iddiası varsa 6331 sayılı Kanun çerçevesinde tutulan eğitim, ekipman teslim ve risk değerlendirme kayıtları dosyaya kazandırılmalıdır.
Son Not
Her iş ilişkisinin kendine özgü belgeleri ve tarihleri vardır; burada anlatılanlar genel bir çerçevedir. Arabuluculuk görüşmesine gitmeden önce talep listenizi bir hukukçuyla birlikte çıkarmanız, sonradan doğacak kayıpları azaltır.