İşçilik alacağı dosyalarında sonucu belirleyen şey çoğu zaman haklılık değil, hesabın dayanağıdır. 4857 sayılı Kanun kapsamındaki alacaklar, 7036 sayılı Kanunla getirilen dava şartı arabuluculuk süzgecinden geçtikten sonra mahkemeye taşınır ve orada bilirkişi hesabına dönüşür. Hesabın girdileri eksikse, hakkın varlığı kabul edilse bile miktar beklentinin altında kalır. Bu rehber, kıdem hesabında delil eksikliğini kapatmaya odaklanır.
Hesabın Merkezi: Giydirilmiş Ücret
Kıdem tazminatı, çıplak ücret üzerinden değil, süreklilik gösteren ek menfaatlerin eklenmesiyle bulunan ücret üzerinden hesaplanır. Yol, yemek, ikramiye ve düzenli olarak sağlanan diğer imkânların varlığı ve tutarı gösterilemezse hesap düşük tabandan yapılır. Bu nedenle bordro dışındaki menfaatlerin ispatı, dosyanın en yüksek getirili çalışma alanıdır.
Arabuluculuk Görüşmesinden Önce Toplanacaklar
- Hizmet dökümü ve işe giriş-çıkış bildirgeleri
- İmzalı ve imzasız tüm bordrolar ile banka ödeme kayıtları
- İş sözleşmesi, varsa yıllık zam ve prim yazıları
- Fesih bildirimi, tutanaklar ve savunma istem yazıları
- Yol, yemek ve servis imkânını gösteren kurumsal duyurular
Fazla Çalışma ve Tatil Alacaklarında İspat
Fazla çalışma iddiası, işyeri kayıtları varsa öncelikle bu kayıtlar üzerinden değerlendirilir. Kayıt yoksa tanık beyanı devreye girer; ancak tanığın hangi dönemde, hangi bölümde ve hangi vardiya düzeninde çalıştığı netleştirilmezse beyanın ağırlığı azalır. Giriş çıkış turnike kaydı, araç takip verisi, vardiya çizelgesi ve kurumsal iletişim kayıtları bu başlıkta belirleyici olabilir. Ödemesi bordroda görünen dönemler için ayrıca talep kurulmaması, dosyanın tutarlılığını korur.
İşverende Kalan Belgeye Ulaşma
- Elde bulunan ve bulunmayan belgeler liste hâlinde ayrılır.
- Bulunmayanlar için işverenden ibraz, kurumlardan celp talebi ayrı ayrı yazılır.
- Bordroların imzalı olup olmadığı ve ihtirazi kayıt bulunup bulunmadığı işaretlenir.
- Banka hesap hareketleri, ödeme kaleminin adıyla birlikte istenir.
- Eksik kalan dönemler için tanık listesi bu boşluğa göre kurulur.
Bilirkişi Raporuna İtiraz Aşaması
Rapor geldikten sonra yapılan itirazlar genel cümlelerle yazıldığında sonuç değiştirmez. İtiraz, hesabın hangi girdisine yönelik olduğunu, doğru kabul edilmesi gereken veriyi ve bunun dosyadaki dayanağını sayfa göstererek açıklamalıdır. Faiz türü ve başlangıç tarihi de ayrı bir itiraz başlığıdır ve toplam üzerinde ciddi etki yaratır.
Bu içerik yol gösterici genel bilgi sunar. Çalışma süresi, fesih şekli ve işyeri uygulamaları her dosyada farklı sonuç doğurabileceğinden, hesap ve talep kurgusu için profesyonel destek alınması yerinde olacaktır.