İş sözleşmesi feshedilen çalışan için işe iade süreci, kısa ve birbirini izleyen iki süreyle başlar. 4857, 7036, 5510 ve 6331 çerçevesinde işleyen bu süreçte hem başvurunun türü hem de yeri kanunla belirlenmiştir. Yanlış mercie veya süresinde yapılmayan başvuru, feshin geçerli olup olmadığı hiç tartışılmadan dosyayı kapatır.
Önce Arabulucu: Bir Aylık Süre
İşe iade talebinde bulunacak işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu, dava şartı niteliğinde zorunlu bir adımdır; doğrudan mahkemeye açılan dava usulden reddedilir. Sürenin başlangıcı fesih bildiriminin tebliğ tarihidir; ihbar süresinin sonu ya da son çalışılan gün değildir. Bildirimin elden tebliğ edildiği hâllerde imzalı nüshanın tarihi, e-tebligatta ise kayıt esas alınır.
Sonra Mahkeme: İki Haftalık Süre
Anlaşmama ile sonuçlanan son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu iki süre birbirinden bağımsız işler; arabuluculuk sürecinin uzun sürmesi dava süresini genişletmez. Son tutanağın bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunludur.
Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi
- Dava, davalı işverenin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.
- İşin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi de yetkilidir.
- Bu yetki kuralı kesindir; sözleşmeye konulan aksi yöndeki yetki kayıtları geçerli olmaz.
- Birden çok davalı varsa herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabilir.
Dosyayı Güçlendiren Belgeler
- Fesih bildirimi ve tebliğ belgesi.
- İşyerinde çalışan sayısını ve altı aylık kıdemi gösteren kayıtlar.
- Fesih gerekçesine ilişkin yazışmalar, tutanaklar ve savunma istem yazısı.
- Performansa dayalı fesihlerde ölçüt ve karşılaştırma verileri.
- İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili iddia varsa 6331 kapsamındaki kayıtlar.
Sık Görülen Merci Hataları
Arabuluculuk başvurusunun işe iade dışındaki alacak kalemleri için yapılıp işe iade talebinin tutanağa yazılmaması, uygulamada en sık rastlanan sorunlardan biridir. Aynı şekilde başvurunun yetkisiz arabuluculuk bürosuna yapılması da itiraza açık bir zemin doğurur. Başvuru formunda talebin açıkça işe iade olarak belirtilmesi, sonraki aşamayı korur.
İşe iade davalarında takvim, iddiaların içeriğinden önce gelir; bir aylık ve iki haftalık süreler kaçırıldığında geri dönüş yoktur. Fesih gerekçesi tartışmalıysa veya toplu işten çıkarma söz konusuysa, süre başlamadan hukuki destek almanız uygun olur. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır.