İş ilişkisinin sona ermesiyle birlikte gündeme gelen talepler tek bir kapıdan yürümez. 4857 sayılı İş Kanunu, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 5510 sayılı kanun ve 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, aynı fesih olayında farklı mercileri devreye sokar. İşe iade talebiyle kıdem ve ihbar hesabının aynı dilekçede eritilmesi, uygulamada sıkça hak kaybına yol açar.
Dava Şartı Arabuluculuk Hangi Taleplerde Zorunlu
İşçi ve işveren arasındaki işçilik alacaklarına ve işe iade talebine ilişkin uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Bu adım atlanarak açılan dava usulden reddedilir. Buna karşılık iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri bu şartın dışındadır. Talep listesi karma ise, hangi kalemin hangi hatta gireceği baştan ayrıştırılmalıdır.
İşe İade Takvimi Diğerlerinden Farklıdır
Feshin geçersizliği iddiası, diğer alacak taleplerinden çok daha kısa bir süreye tabidir ve fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işleyen bu süre kaçırıldığında, işçilik alacakları için dava hakkı sürse bile işe iade imkanı ortadan kalkar. Bu nedenle fesih bildirimi eline geçen işçinin ilk yapması gereken, tebliğ tarihini belgelemek ve arabuluculuk başvurusunu bu tarihe göre planlamaktır.
SGK Uyuşmazlıkları Ayrı Bir Yoldur
Hizmet süresinin eksik bildirilmesi, prim gün sayısı ve sigortalılık başlangıcına ilişkin uyuşmazlıklar işverene karşı açılan alacak davasından farklıdır. Bu tür taleplerde kuruma yapılan başvuru ve kurumun cevabı dosyanın temelini oluşturur. Hizmet tespiti talebiyle kıdem hesabına dayanak sürenin karıştırılması, iki davanın da gecikmesine neden olur.
Yetkili Yer ve Belge Düzeni
- Davalı işverenin yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesi seçenekleri karşılaştırılır
- Birden fazla işveren varsa hepsinin sıfatı ve kayıtlardaki görünümü çıkarılır
- Bordro, banka ödeme kayıtları ve puantaj belgeleri ay ay eşleştirilir
- Fazla çalışma ve ulusal bayram iddiaları için tanık listesi baştan hazırlanır
- Arabuluculuk son tutanağı, dava dilekçesinin eki olarak saklanır
Hesap Kalemlerini Doğru Ayırmak
Kıdem, ihbar, yıllık izin, fazla çalışma ve ücret alacağı farklı faiz türlerine ve farklı ispat yüküne tabidir. Hepsinin tek bir toplam rakam altında istenmesi, hem hesap hatalarını hem de kısmi kabul ihtimalini gizler. Kalemlerin ayrı ayrı ve hesaplanabilir biçimde yazılması, uzlaşma görüşmelerinde de elinizi güçlendirir.
Bu rehber iş uyuşmazlıklarının genel akışını anlatır. Fesih türü, çalışma süresi ve işyerinin niteliği sonucu doğrudan etkilediğinden, süreler işlemeye başlamadan bireysel bir değerlendirme almanız faydalı olacaktır.