İş sözleşmesinin feshinden sonra işçinin elindeki en kısa süreli hak, işe iade talebidir. Bir aylık süre içinde harekete geçilmediğinde, feshin geçersizliğine dayanan tüm talepler tartışılmaz hâle gelir. Bu rehber, 4857 ve 7036 sayılı Kanunların çizdiği çerçevede fesih sonrası ilk günleri planlamaya ve süre riskini azaltmaya odaklanıyor.
Sürenin Başladığı Gün
Süre, fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu nedenle bildirimin elden mi, noter aracılığıyla mı yoksa posta yoluyla mı yapıldığı ve hangi gün ulaştığı belgelenmelidir. Bildirimi imzalamaktan kaçınmak süreyi durdurmaz; tutanakla tespit edilen tarih esas alınabilir. İşçinin çalışmaya fiilen son verildiği gün ile bildirim tarihi farklıysa, iki tarih de kayda geçirilmelidir.
Arabuluculuk Adımını Doğru Atmak
- İşe iade talebi bakımından arabulucuya başvuru, dava öncesinde tamamlanması gereken zorunlu bir aşamadır.
- Başvuru dilekçesinde talebin işe iade olduğu açıkça yazılmalıdır; genel alacak talebi bu sonucu doğurmaz.
- Karşı tarafın unvanı ve adresi doğru gösterilmelidir; alt işveren ilişkisi varsa her iki taraf değerlendirilmelidir.
- Anlaşma sağlanırsa tutanağın içeriği, sonradan ileri sürülecek talepleri de etkiler; metin dikkatle okunmalıdır.
- Anlaşmama tutanağının tarihi, dava için tanınan sürenin başlangıcını belirler.
Fesih Gerekçesini Belgeyle Karşılamak
İşe iade uyuşmazlıklarında tartışma, feshin geçerli bir sebebe dayanıp dayanmadığı üzerinde yoğunlaşır. İşçi tarafında hazırlık, işverenin gerekçesini çürütecek belgeleri toplamayı gerektirir: performans iddiası varsa hedeflerin ve gerçekleşmelerin dökümü, ekonomik gerekçe ileri sürülüyorsa aynı dönemde yeni işçi alınıp alınmadığı, davranışa dayalı sebeplerde ise savunma istenip istenmediği. 6331 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklere ilişkin uyuşmazlıklar da fesih sürecini etkileyebilir.
Fesih Sonrası İlk Haftanın Planı
- Fesih bildirimi, bordrolar, izin kayıtları ve varsa savunma yazıları tek dosyada toplanır.
- Çalışma süresini ve işyerindeki işçi sayısını gösteren kayıtlar temin edilir.
- İşe iade koşullarının sağlanıp sağlanmadığı kontrol edilir; sağlanmıyorsa alternatif alacak talepleri planlanır.
- 5510 sayılı Kanun kapsamındaki bildirimlerin ve çıkış kodunun doğruluğu incelenir.
- Arabuluculuk başvurusu için son gün, takvimde geri sayımla işaretlenir.
Yaygın Yanılgılar
İhbar veya kıdem tazminatının ödenmiş olması, feshin geçerliliğini kabul anlamına gelmez; ancak imzalanan ibraname ve ödeme belgelerinin içeriği sonradan tartışma yaratabilir. Bir diğer yanılgı, işverenle sürdürülen görüşmelerin süreyi durdurduğu düşüncesidir; iyi niyetli görüşmeler devam ederken bir aylık süre işlemeye devam eder.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. İşyerinin yapısı, çalışma süresi ve fesih gerekçesi sonucu değiştirebileceğinden, fesih bildiriminizi aldığınız gün bir hukukçuyla görüşmeniz zaman kaybını önler.