İş güvencesi kapsamındaki bir işçi için işe iade süreci, feshin haklı olup olmadığından önce takvimle kazanılır ya da kaybedilir. 4857 sayılı İş Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, bu süreci art arda işleyen iki ayrı süreye bağlamıştır. Aşağıdaki kontrol listesi, bu iki halkadan birinin kopmasıyla ortaya çıkan usul kayıplarını önlemeye odaklanır.
İki Aşamalı Takvim: Arabuluculuk ve Dava
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. Arabuluculuğa başvurmadan doğrudan dava açılması, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret sonucunu doğurur. Bu nedenle dosyanın en başına iki tarih yazılmalıdır: fesih bildiriminin tebliğ günü ve son tutanak tarihi.
Feshin Yazılılığı ve Gerekçesi Neden Belirleyici?
İş Kanunu, iş güvencesi kapsamındaki fesihlerde bildirimin yazılı yapılmasını ve sebebin açık ve kesin biçimde gösterilmesini arar. Sözlü fesih, gerekçesiz bildirim ya da sonradan değiştirilen fesih sebebi, işveren açısından ciddi bir usul zafiyetidir. Performans veya davranış kaynaklı fesihlerde işçinin savunmasının alınmamış olması da aynı kapsamda değerlendirilir. Bu noktalar, dilekçede maddi vakıa olarak tarih sırasıyla anlatılmalıdır.
Dosyaya Konulacak Belgeler
- Fesih bildirimi ve tebliğ belgesi ya da tebliğden imtina tutanağı
- Çalışma süresini gösteren hizmet dökümü ve işyeri sicil bilgileri
- İşyerindeki işçi sayısını ortaya koyan kayıtlar, iş güvencesi eşiği için
- Savunma istem yazısı ve verilen savunma
- Yazışmalar, görev değişikliği bildirimleri, uyarı ve tutanaklar
Usule Aykırı İşlemin En Sık Görülen Üç Hali
Uygulamada tekrarlanan hatalar şunlardır: arabuluculuk başvurusunun yanlış işverene karşı yapılması ve dava dilekçesinde davalının değiştirilmesi; asıl işveren–alt işveren ilişkisinde tarafların eksik gösterilmesi; feshin tebliğ tarihinin belgeyle değil beyana dayanarak yazılması. Üçü de esasa girilmeden sonuç doğurabilecek nitelikte olduğundan, başvuru öncesinde şirket unvanı ticaret sicilinden doğrulanmalıdır.
Sonuç Kararının Devamındaki Süre
İşe iade kararı kesinleştikten sonra işçinin işverene başvurusu için de ayrı bir süre işler; bu başvuru yapılmazsa kararın parasal sonuçlarına ulaşmak güçleşir. Yani süre yönetimi dava kazanılınca bitmez, kararın uygulanması aşamasında devam eder.
Bu metin bilgilendirme amacı taşır; işyerinin niteliği, kıdem ve fesih türü sonucu değiştirebilir. Fesih bildirimini elinize aldığınız gün bir hukukçuyla görüşmek, sürelerin tamamını korumanın en pratik yoludur.