İş sözleşmesi feshedilen bir çalışan için işe iade süreci, dar bir zaman aralığına sıkışmış bir dizi adımdan oluşur. 4857 sayılı Kanun kapsamında fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde arabulucuya başvurulması gerekir; bu adım 7036 sayılı Kanun uyarınca dava şartı niteliğindedir. Süre kaçırıldığında iade talebi esasa girilmeden sonuçsuz kalır.
Bir Aylık Sürenin Başlangıç Anı
Süre, feshin çalışana bildirildiği tarihte işlemeye başlar. Bildirimin elden imza karşılığı, tebligat yoluyla veya elektronik ortamda yapılmış olması bu anı belirler. Çalışanın bildirimi imzalamaktan kaçınması hâlinde tutanak düzenlenmesi olağandır ve bu tutanak da tarih bakımından dayanak oluşturur. İşten çıkış bildiriminin kuruma yapıldığı tarih ile fesih bildiriminin çalışana ulaştığı tarih birbirine karıştırılmamalıdır; bunlar farklı günlere denk gelebilir.
İade Talebinin Ön Koşulları
- İş yerindeki çalışan sayısına ilişkin eşiğin sağlanması
- Çalışanın kanunda öngörülen kıdeme sahip olması
- Sözleşmenin belirsiz süreli olması
- Feshin işveren tarafından yapılmış olması
- İşveren vekili konumuna ilişkin istisnaların değerlendirilmesi
Fesih Bildiriminin İçeriği Neden Belirleyicidir
Geçerli bir fesih için sebebin açık ve kesin biçimde bildirilmiş olması aranır. Bildirimde yer almayan bir gerekçenin sonradan ileri sürülmesi, işveren açısından ciddi bir zayıflık oluşturur. Bu nedenle çalışan tarafında ilk yapılacak iş, bildirim metnini kelime kelime incelemek ve orada yazan sebebin dosyadaki belgelerle örtüşüp örtüşmediğini kontrol etmektir. Performansa dayalı fesihlerde ölçüm kriterlerinin önceden bildirilmiş olması, davranışa dayalı fesihlerde ise savunma alınmış olması ayrıca değerlendirilir.
Arabuluculuk Masasındaki Karar
- İade hâlinde fiilen çalışmaya devam etme isteği gerçekçi biçimde değerlendirilir.
- Teklif edilen tutar, iade sonucunda doğabilecek alacaklarla karşılaştırılır.
- Anlaşma belgesinin hangi alacakları kapsadığı satır satır kontrol edilir.
- Kıdem, ihbar, fazla çalışma ve yıllık izin alacaklarının kapsam dışı kalıp kalmadığı belirlenir.
- Anlaşma sonrası dava yolunun kapanacağı göz önünde tutulur.
Anlaşmama Halinde Sonraki Adım
Arabuluculuk faaliyeti anlaşmazlıkla sonuçlanırsa, son tutanak tarihinden itibaren işleyen süre içinde dava açılması gerekir. Son tutanağın aslı veya onaylı örneği dava dosyasına eklenmezse usul yönünden sorun doğar. Bu aşamada tanık listesi, bordro kayıtları, giriş çıkış verileri ve yazışmalar önceden hazırlanmış olmalıdır; delil toplama, dava açıldıktan sonra başlayan bir iş olarak bırakılmamalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İş hukukunda süreler kısa ve sonuçları kalıcı olduğundan, fesih bildirimini aldığınız hafta içinde bir hukukçuya danışmanız yerinde olur.