İş güvencesi kapsamındaki bir çalışanın feshi geçersiz sayması, doğrudan mahkemeye gitmekle başlamaz. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile işe iade talepleri bakımından arabuluculuk dava şartı haline getirilmiştir. Yani arabuluculuk aşaması tamamlanmadan açılan dava usulden reddedilir. 4857 sayılı İş Kanunu ise feshin geçerli sebebe dayanması gereğini ve başvurunun kısa süreye bağlı olduğunu düzenler. Bu rehber, fesih bildiriminden dava dilekçesine kadar uzanan zinciri sıraya dizer.
Fesih Bildiriminin Tarihi Her Şeyin Başlangıcıdır
Başvuru süresi, fesih bildiriminin tebliğ edildiği tarihten itibaren hesaplanır. Bildirim yazılı yapılmışsa imza tarihi, tebligatla gönderilmişse tebliğ tarihi kayda geçirilir. Sözlü fesihlerde ise çıkışın işlendiği tarih, giriş kartının iptal edildiği gün ve son çalışılan gün gibi olgular bir arada değerlendirilir. Bu tarih yanlış saptanırsa kurulan bütün takvim kayar.
Arabuluculuk Bürosunda Yetki Sorunu
Başvuru, karşı tarafın yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer arabuluculuk bürosuna yapılır. Yanlış büroya yapılan başvuru, karşı taraf yetki itirazında bulunduğunda süreci geriye alır ve kısıtlı süre içinde ciddi bir risk doğurur. Başvuru öncesi şu noktalar netleştirilmelidir:
- İşverenin ticaret sicilindeki güncel merkez adresi
- Fiilen çalışılan işyerinin bulunduğu yer
- Alt işveren ilişkisi varsa taraf gösterilecek tüzel kişiler
- Şirket unvanının doğru ve tam yazılması
Taraf gösterme hatası da en az yetki hatası kadar sık görülür; asıl işveren yerine yalnızca alt işverene karşı yürütülen süreç, sonuçta talebin muhatapsız kalmasına yol açabilir.
Son Tutanaktan Sonraki Kısa Pencere
Arabuluculuk anlaşmazlıkla sonuçlanırsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren dava açmak için tanınan süre kısadır ve bu süre çoğu kez gözden kaçar. Tutanağın bir örneğinin elden alınması, tarihinin ve anlaşmazlık kaydının doğru yazıldığının kontrol edilmesi gerekir. Tutanakta anlaşma sağlandığı halde bazı kalemlerin dışarıda bırakıldığı hallerde, hangi taleplerin sürdürülebileceği ayrıca değerlendirilir.
Dosyayı Baştan Kurmak: Hangi Belgeler
İşe iade uyuşmazlığında ispat yükünün önemli bölümü işverendedir; ancak çalışanın da kendi anlatımını belgelemesi gerekir. Toplanması gereken kayıtlar arasında hizmet dökümü, ücret bordroları, işyeri yazışmaları, savunma istem yazıları ve varsa disiplin tutanakları bulunur. 5510 sayılı kanun kapsamındaki sigorta kayıtları çalışma süresinin tespitinde, 6331 sayılı kanun kapsamındaki eğitim ve sağlık kayıtları ise bazı fesih gerekçelerinin çürütülmesinde işlevseldir.
Paralel Yürüyen Talepleri Ayırmak
İşe iade talebi ile kıdem, ihbar ve diğer alacak talepleri farklı süre ve usul mantığına tabidir. Bunların tek bir başvuruya sıkıştırılması yerine, hangi talebin hangi takvimde ilerleyeceğinin baştan ayrıştırılması dosyayı sadeleştirir.
Bu yazı genel bilgi vermek için hazırlanmıştır; işyerinin yapısı, fesih gerekçesi ve çalışma süresi sonucu değiştirebilir. Fesih bildirimi elinize ulaştığında vakit kaybetmeden hukuki destek almanız uygun olur.