İş sözleşmesinin feshinden sonra işçi lehine doğan haklar, büyük ölçüde ilk günlerde atılan adımlara bağlıdır. 4857 sayılı İş Kanunu, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 5510 ve 6331 sayılı Kanunlar ekseninde bu rehber, işe iade talebi ile kıdem-ihbar hesabının aynı dosyada nasıl kurgulanacağını ve hangi noktalarda süre kaybı yaşandığını konu alır.
Fesihten Sonra İşleyen Dar Pencere
İşe iade talebi, feshin geçersizliğine dayanır ve kanunda öngörülen kısa süre içinde harekete geçilmesini gerektirir. Bu sürenin başlangıcı, fesih bildiriminin işçiye ulaştığı tarihtir; işten fiilen ayrılma günü veya son ücretin ödendiği tarih değildir. Sözlü fesihlerde ise bildirimin yapıldığı anın tanık ve yazışmalarla belgelenmesi, sürenin ispatı bakımından belirleyici olur.
Arabuluculuk Aşamasını Atlamamak
7036 sayılı Kanun, işçilik alacakları ve işe iade talepleri bakımından arabulucuya başvuruyu dava şartı hâline getirmiştir. Bu aşamada iki hata sık görülür: başvurunun süre bitimine çok yakın yapılması ve son tutanağın içeriğinin kontrol edilmemesi. Anlaşmazlıkla sonuçlanan tutanağın hangi talepleri kapsadığı, sonraki davanın sınırlarını doğrudan etkiler; kapsam dışı bırakılan bir kalem için süreç yeniden kurulmak zorunda kalınabilir.
Kıdem ve İhbar Hesabında Kontrol Edilecek Kalemler
- Giriş-çıkış tarihleri ile SGK hizmet dökümü arasındaki uyumsuzluklar
- Aynı işveren nezdinde aralıklı çalışmaların birleştirilip birleştirilmeyeceği
- Giydirilmiş ücrete dâhil edilecek yol, yemek, ikramiye gibi süreklilik arz eden ödemeler
- Bordroda görünen ücret ile fiilen ödenen ücret farkı ve banka kayıtları
- İbraname ya da feragat metninin tarihi, kapsamı ve ödeme ile bağlantısı
Fesih Gerekçesini Sabitleyen Deliller
İşe iade uyuşmazlığında tartışma, işverenin gösterdiği fesih sebebinin gerçek ve geçerli olup olmadığı üzerinde yoğunlaşır. Bu nedenle savunma yazıları, tutanaklar, performans değerlendirmeleri ve varsa disiplin süreci belgeleri tarih sırasıyla dizilmelidir. 6331 kapsamında iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri veya sağlık raporlarıyla ilgili bir gerekçe ileri sürülmüşse, bu belgelerin de aynı kronolojiye yerleştirilmesi gerekir.
Süre Kaybını Önleyen Basit Düzen
- Fesih bildiriminin tarihi ve tebliğ şekli tek bir sayfada kayda geçirilir.
- Arabuluculuk başvurusu için son gün, bu tarihten geriye doğru hesaplanarak takvime işlenir.
- SGK ve banka kayıtları başvuru öncesinde temin edilir, sonrasına bırakılmaz.
- Tanık listesi, iddiaların hangi kısmını kanıtlayacağı belirtilerek hazırlanır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Fesih türü, işyerindeki işçi sayısı ve sözleşmenin niteliği sonucu değiştirebileceğinden, somut belgeleriniz üzerinden bireysel bir değerlendirme almanız önerilir.