Fesih bildirimi elinize ulaştığında karar için elinizde kısa bir süre vardır ve bu sürenin büyük kısmı arabuluculuk aşamasına aittir. Masada sunulan rakam ile dava sonunda elde edilebilecek sonuç arasındaki farkı doğru hesaplamak, 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı kanunların birlikte okunmasını gerektirir. Bu rehber, kıdem hesabı ile işe iade talebinin nasıl birlikte değerlendirileceğine odaklanır.
Bir Aylık Süre ve Zorunlu Arabuluculuk
İşe iade talebi için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Arabuluculuk, bu tür uyuşmazlıklarda dava şartıdır; süresinde başvurulmaması hâlinde talep esasa girilmeden reddedilir. Fesih tarihinin hangi gün olduğu tartışmalıysa, en erken olasılık esas alınarak takvim kurulmalıdır.
Masaya Oturmadan Önce Hesaplanması Gerekenler
- Giydirilmiş brüt ücret: yol, yemek, ikramiye ve düzenli ek ödemeler kıdem hesabına yansır.
- Kıdem tazminatı için kanunda öngörülen tavan sınırı ve varsa hizmet birleştirmesi.
- İhbar süresi, kullanılmayan yıllık izin ve ödenmemiş fazla çalışma alacakları.
- Sigorta primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılıp yatırılmadığı; eksiklik varsa hizmet tespiti yönünden ayrı bir değerlendirme.
Anlaşma Tutanağının En Riskli Cümlesi
Uygulamada en sık görülen hak kaybı, tutanakta tüm işçilik alacaklarından feragat edildiğine dair genel bir ibare bulunmasıdır. Tek kalem üzerinden pazarlık edilip toplu feragat imzalandığında, hesaba katılmayan alacaklar da kapanır. Tutanak; hangi kalem için ne kadar ödendiğini ayrı ayrı gösterecek biçimde düzenlenmeli, kapsam dışı bırakılan talepler açıkça saklı tutulmalıdır. İş kazası veya meslek hastalığından doğan talepler bu açıdan özellikle dikkat gerektirir.
İşe İade Kararının Pratik Sonucu
İşe iade kararı verilmesi tek başına işe dönüşü sağlamaz; kararın kesinleşmesinin ardından işçinin süresinde başvurması ve işverenin buna cevabı belirleyicidir. Başvuru yapılmazsa fesih geçerli hâle gelir ve karar fiilen sonuçsuz kalır. Bu nedenle dava tercih edilecekse, kazanılması hâlinde atılacak adımlar da baştan planlanmalıdır.
Hangi Durumda Anlaşma Daha Makul
İşyerinde çalışan sayısı, kıdem süresi ve fesih gerekçesinin belgeye dayanıp dayanmadığı gibi ölçütler işe iade şartlarının varlığını etkiler. Şartların tartışmalı olduğu ve ispatın zayıf kaldığı dosyalarda, tutarı yazılı biçimde güvenceye alınmış bir anlaşma makul olabilir. Şartların açık olduğu dosyalarda ise düşük teklifin kabulü telafisi güç bir kayıp doğurur.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; ücret yapısı ve fesih gerekçesi sonucu değiştirebilir. Arabuluculuk toplantısına katılmadan önce alacak kalemlerinin hesaplanması ve tutanak metninin gözden geçirilmesi yerinde olur.