İşyerinde psikolojik taciz iddiaları, tek bir olaya değil süreklilik gösteren bir davranış örüntüsüne dayanır. Bu nedenle ispat sorunu klasik iş uyuşmazlıklarından farklı işler: tek tek bakıldığında sıradan görünen olayların, bir arada sistematik bir baskı oluşturduğunun gösterilmesi gerekir. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı Kanunlar ekseninde bu rehber, delil birikimi ve süre yönetimine odaklanır.
Örüntüyü Görünür Kılan Kronoloji
Mobbing dosyalarının omurgası, tarih sırasına dizilmiş bir olay çizelgesidir. Her satırda olayın tarihi, yeri, kimlerin bulunduğu ve somut davranış yer almalıdır. Görev tanımının daralması, yetkilerin sessizce alınması, toplantılara çağrılmama gibi kalemler tek başına zayıfken kronolojik dizilim içinde anlam kazanır. Bu çizelge aynı zamanda tanık listesinin de doğal kaynağıdır.
Hangi Kayıtlar İşe Yarar?
- Kurumsal e-posta ve yazışma sistemindeki mesajların tarihli çıktıları
- Görev değişikliği, yer değişikliği ve savunma istem yazıları
- Performans değerlendirmelerinin yıllar içindeki seyri
- İzin ve rapor kayıtları ile başvurulan sağlık kuruluşu belgeleri
- İşyerindeki disiplin kurulu tutanakları ve varsa şikâyet başvuruları
Kayıt Almanın Sınırı
Konuşmaların gizlice kaydedilmesi hassas bir alandır. Kişinin kendisine yöneltilen ve başka türlü ispat edilemeyecek bir saldırıyı belgelemek amacıyla aldığı kayıt ile, üçüncü kişilerin konuşmalarının sistematik biçimde kaydedilmesi aynı değerlendirmeye tabi değildir. Sınırın aşılması, delilin kullanılamaz hâle gelmesinin ötesinde ayrı bir sorumluluk doğurabilir. Bu nedenle kayıt almadan önce yazılı kanalların tüketilmesi tercih edilmelidir.
Fesih ve Başvuru Sürelerini Kaçırmamak
- İş sözleşmesinin haklı nedenle feshi düşünülüyorsa, fesih hakkının kısa hak düşürücü süreye tabi olduğu gözetilir.
- Feshin geçersizliği ileri sürülecekse, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir.
- İşçilik alacaklarında dava şartı arabuluculuk aşaması atlanmaz.
- Son tutanağın düzenlendiği tarih, dava açma süresinin başlangıcı olarak takvime işlenir.
Sağlık Etkisinin Belgelenmesi
Manevi tazminat talebinde, yaşananların kişilik hakları üzerindeki etkisinin gösterilmesi beklenir. Süreç içinde alınan sağlık raporları, başvuru tarihleri ve tedavi kayıtları bu bağı kurar. İşverenin işçiyi gözetme ve iş sağlığı yükümlülüğü bakımından, yapılan bildirimlere rağmen önlem alınmamış olması ayrıca değerlendirilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İşyerinin yapısı, sözleşme türü ve olayların seyri sonucu etkileyeceğinden, fesih veya başvuru öncesinde iş hukuku alanında çalışan bir avukatla görüşülmesi önerilir.