Mobbing iddiası tek bir olaya değil, süreklilik gösteren ve kişiyi yıldırmaya yönelen bir davranış zincirine dayanır. Bu yapısı nedeniyle dosyanın kaderini çoğu zaman delilin içeriğinden önce delilin hangi tarihte kayda alındığı belirler. 4857 sayılı İş Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ekseninde ilerleyen bu rehber, mobbing dosyasında takvim kurmayı ve süre kaybından doğan hak yitimini önlemeyi konu alıyor.
Olay Günlüğü İlk Şüphe Anında Başlar
Mobbing dosyalarında en sık karşılaşılan zafiyet, kayıtların ancak fesihten sonra toparlanmaya çalışılmasıdır. Oysa süreklilik unsuru, ancak tarih sırasına dizilmiş somut olaylarla gösterilebilir. Her olay için tarih, saat, yer, tanık ve o gün alınan yazılı talimat ayrı satırda tutulduğunda, dağınık şikâyetler bütünlüklü bir tabloya dönüşür.
Yıldırma İddiasını Taşıyan Delil Türleri
- Zaman damgası korunmuş kurumsal e-posta ve yazışmalar
- Görev tanımını, unvanı veya çalışma yerini değiştiren yazılı bildirimler
- Performans değerlendirmelerindeki ani ve gerekçesiz düşüşler
- Aynı birimde çalışan veya işten ayrılmış tanık beyanları
- İşyeri hekimi kayıtları ile sağlık kuruluşu belgeleri
- Noter veya KEP üzerinden gönderilmiş ihtar ve cevaplar
Süre Hesabında Kırılma Noktaları
Mobbing dosyasında tek bir süre yoktur; ileri sürülen talebin niteliğine göre farklı süre rejimleri işler. Fesihle bağlantılı talepler ile fesihten bağımsız tazminat talepleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Süregelen eylemlerde başlangıç anının nasıl belirleneceği tartışmalı olduğundan, hem ilk olay tarihi hem de öğrenme tarihi dosyada birlikte gösterilmelidir. Süreleri gün gün hesaplamak yerine, ara kontrol tarihleri konularak son güne yaklaşmadan hareket edilmesi tercih edilir.
Arabuluculuk Basamağını Atlamamak
İşçi ile işveren arasındaki birçok alacak ve tazminat uyuşmazlığında arabuluculuğa başvuru dava şartıdır. Bu adım atlanırsa dosya esasa girilmeden usulden reddedilir ve bu arada süreler işlemeye devam eder. Son tutanağın anlaşmama şeklinde düzenlenmesi, tutanakta talep kalemlerinin açıkça yer alması ve tutanak tarihinin dava takvimine işlenmesi kritik önemdedir.
Dosya Teslim Edilmeden Önce Son Kontrol
- Olay günlüğü tarih sırasına göre kesintisiz mi?
- Her iddianın karşılığında en az bir bağımsız delil var mı?
- Talep kalemleri hesaplanabilir biçimde yazıldı mı?
- Arabuluculuk son tutanağı ve tarihi dosyada mı?
- Sağlık kayıtları ile olay tarihleri örtüşüyor mu?
Buradaki değerlendirmeler genel nitelikte olup her mobbing iddiası kendi olgu örgüsü içinde ele alınmalıdır. Çalışma ilişkisinin türü, fesih biçimi ve elde bulunan belgeler süre ve usul planını değiştirebileceğinden, dosyanızı bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.