SGK uyuşmazlıkları, iş hukukunun kayda en çok dayanan alanıdır. Hizmet tespiti, prim gün sayısı düzeltmesi, iş kazası bildirimi ve emeklilik başlangıç tarihi tartışmalarında sonuç, tarafların anlatımından çok kurum kayıtlarıyla belirlenir. Bu rehber, hangi kaydın nereden alınacağını ve kısa başvuru sürelerinin nerede tükendiğini ele alır.
Kurum Kayıtlarını Önce Çıkarın
Dava veya başvuru öncesinde 5510 sayılı Kanun kapsamında tutulan kayıtların dökümü alınmalıdır. Sigortalı hizmet dökümü, işyeri sicil bilgileri, aylık prim ve hizmet belgeleri ile varsa müfettiş raporu, tartışmanın gerçek sınırını gösterir. Kayıtta görünmeyen dönemin ispatı ile kayıtta hatalı görünen dönemin düzeltilmesi farklı hukuki yollara tabidir; bu ayrım yapılmadan hazırlanan başvuru çoğu zaman yanlış mercie gider.
Hizmet Tespitinde İspat Araçları
- Aynı dönemde aynı işyerinde kayıtlı çalışan komşu tanıklar
- İşyeri giriş kartı, servis listesi ve vardiya çizelgeleri
- Banka kanalıyla yapılan ödemelerin hesap hareketleri
- İşveren tarafından düzenlenmiş yazışma, görev yazısı veya kimlik kartı
- Meslek odası, ruhsat ve denetim kayıtları gibi resmî kaynaklar
Tanık beyanı bu alanda önemlidir; ancak tek başına yeterli sayılmayabilir. Tanığın aynı dönemde aynı işyerinde kayıtlı olması, beyanın ağırlığını belirgin biçimde artırır.
İş Kazası ve Meslek Hastalığında Zaman Baskısı
İş kazasında bildirim yükümlülüğü ve buna bağlı süreler, 6331 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun'un birlikte okunmasını gerektirir. Olay anında düzenlenen tutanak, ilk sağlık kuruluşu kaydı ve kolluk bildirimi sonradan üretilemeyecek kayıtlardır. Bu belgeler eksikse, sonradan alınan sağlık raporu ile olay arasındaki bağın ayrıca kurulması gerekir.
Arabuluculuk ve Süre Hesabı
7036 sayılı Kanun ile iş uyuşmazlıklarının önemli bölümünde arabuluculuk dava şartı hâline getirilmiştir. Bazı taleplerde ise bir aylık gibi kısa sürelere bağlı başvuru rejimi uygulanır. Sürenin başlangıcı çoğu kez fesih bildiriminin tebliğ tarihine bağlandığından, bildirimin eline ulaştığı tarihi gösteren belge saklanmalıdır. Arabuluculuk sürecinin süreye etkisi de son tutanağın tarihiyle birlikte hesaplanmalıdır.
Talebi Kalem Kalem Yazmak
SGK'ya yapılan başvurularda genel ifadeler yerine dönem, işyeri sicil numarası ve talep edilen gün sayısı yazıldığında, kurumun verdiği cevap da somutlaşır. Bu cevap, sonraki aşamada açılacak davanın çerçevesini belirler.
Bu metin bilgilendirme amaçlıdır. Çalışma dönemi, işyeri kayıtları ve talebin türü sonucu değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde dosyanızın bir hukukçu tarafından incelenmesinde yarar vardır.