İşe iade talebi ile fazla mesai alacağı, aynı fesih dosyasından beslenen ama hukuki niteliği ve ispat yükü birbirinden ayrı iki taleptir. İşe iade davasında tartışılan şey feshin geçerli bir sebebe dayanıp dayanmadığı; fazla mesaide ise çalışmanın fiilen yapıldığı ve karşılığının ödenmediğidir. Bu ayrımın kurulmaması, çoğu zaman delil yığınının yanlış dosyaya taşınmasına yol açar.
Takvim: Bir Aylık Eşik Neden Kritik
4857 sayılı Kanun kapsamında iş güvencesinden yararlanan işçi, fesih bildiriminin kendisine tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. 7036 sayılı Kanun ile bu adım dava şartı haline getirilmiştir. Arabuluculuk anlaşmazlıkla sonuçlanırsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir; taraflar ileri sürmese de hakim tarafından kendiliğinden gözetilir.
Tebliğ tarihi tartışmalıysa
Fesih bildirimi elden imzalatılmamışsa, tebligat parçası, kargo teslim kaydı, kurumsal e-posta gönderim zamanı veya işyeri giriş kaydı ile öğrenme anı belgelenmelidir. Usulsüz tebligat iddiasında dayanak, gerçek öğrenme tarihinin dış bir kayıtla doğrulanabilmesidir.
Fazla Mesainin Delil Haritası
- Kart okuma, turnike ve parmak izi giriş-çıkış kayıtları
- Vardiya ve nöbet çizelgeleri, servis saat listeleri
- Kurumsal e-posta ve mesajlaşma zaman damgaları
- Araç takip, saha raporu, üretim veya satış kayıtları
- Aynı dönemde çalışmış tanıkların beyanı
Delil listesi verilirken kaydın kimde olduğu da belirtilmelidir; işverende bulunan kayıtların dosyaya getirilmesi ayrı bir talep konusudur.
Bordro İmzası ve Karşı Delil Dengesi
Fazla çalışma tahakkuku içeren ve ihtirazi kayıt konulmadan imzalanan ücret bordroları, o dönem için ödemenin yapıldığına dair güçlü bir belge kabul edilir; aksinin ancak yazılı delille ortaya konulabileceği kabul edilir. Buna karşılık bordroda hiç tahakkuk yoksa veya maktu bir tutar gösteriliyorsa, tanık beyanı ile ispat kapısı açık kalır. Bu nedenle bordroların dönem dönem taranması, hangi ayların yazılı delil gerektirdiğini baştan gösterir.
İki Talebi Aynı Anda Yürütmenin Etkisi
İşe iade kabul edilir ve işçi süresinde başvurup işe başlatılmazsa, ortaya çıkan tazminat ve boşta geçen süre ücreti alacak hesabını doğrudan değiştirir. Alacak davası önce sonuçlanacaksa, hesabın hangi kabule göre yapılacağı en baştan netleştirilmelidir.
Zamanaşımı ile Hak Düşürücü Süreyi Ayırmak
Fazla mesai gibi ücret niteliğindeki alacaklar beş yıllık zamanaşımına tabidir ve zamanaşımı ancak karşı tarafça ileri sürülürse dikkate alınır. İşe iadedeki süreler ise hakkın kendisini sona erdirir. Bu iki kavramın karıştırılması, süresi geçmiş bir talebin dosyaya yük olmasına neden olur.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Fesih biçimi, işyerindeki çalışma düzeni ve kayıt altyapısı sonucu değiştirebileceğinden, dosyanızın kendi koşullarını bir avukatla birlikte değerlendirmeniz yerinde olur.