Mobbing iddiaları, tek bir olayla değil bir davranış örüntüsüyle kurulur. 4857 sayılı İş Kanunu ve 6331 sayılı Kanun çerçevesinde işverenin gözetme yükümlülüğü tartışılırken mahkemenin aradığı şey tek bir kaba söz değil; süreklilik, sistematiklik ve çalışanı işten uzaklaştırmaya yönelen bir kastın belgeye dökülmüş izidir.
Örüntüyü Görünür Kılan Kayıt Düzeni
Delil toplarken tarih sırası her şeyden önemlidir. Olayları kronolojik bir tabloya işleyin: tarih, olayın içeriği, tanık, o gün üretilen belge. Görev tanımının daraltılması, odanın değiştirilmesi, izin taleplerinin sürekli reddi, performans hedeflerinin aniden ölçüsüzleşmesi gibi kalemler tek başına zayıf görünse de tabloda yan yana geldiğinde bütünlük oluşturur.
- Kurumsal e-posta ve mesajlaşma yazışmalarının okunabilir çıktıları
- İnsan kaynaklarına yapılan şikâyet ve buna verilen cevaplar
- Sağlık kuruluşu kayıtları ve rapor içerikleri
- Görev değişikliği, tutanak ve savunma istem yazıları
- Aynı ortamda çalışan tanıkların kimlik ve iletişim bilgileri
Fesih Bildiriminin Kendisi Delildir
Haklı nedenle fesih yapılacaksa, bildirim metninde dayanılan sebeplerin açıkça yazılması gerekir. Sonradan ileri sürülen ve fesih yazısında yer almayan gerekçeler, yargılamada zayıf kalabilir. Aynı şekilde işverenin fesih yazısındaki gerekçesi de dosyayı sınırlar; bu nedenle metin, ileride kurulacak iddianın çerçevesi düşünülerek yazılmalıdır.
Kıdem Hesabının Sayısal Tarafı
Kıdem tazminatı hesabında tartışma çoğu zaman süreye değil, hesaba esas ücretin içeriğine ilişkindir. Yol ve yemek yardımı, düzenli ödenen primler, ayni yardımların parasal karşılığı gibi kalemlerin varlığı bordro dışında da kanıtlanabilir. Banka hesap hareketleri, işyeri uygulamasını gösteren yazışmalar ve emsal çalışan beyanları bu noktada işlev görür. 5510 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet dökümü ise çalışma süresinin sınırlarını gösterir.
Arabuluculuk ve Zamanaşımı Takvimi
7036 sayılı Kanun uyarınca işçilik alacaklarında arabuluculuk dava şartıdır; bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir. Ancak asıl risk, arabuluculuk sürecinin uzatılması sırasında alacakların zamanaşımına yaklaşmasıdır. Fesih tarihi, son çalışma günü ve ihtarname tarihleri tek bir takvimde tutulmalı; anlaşamama tutanağı sonrası dava için tanınan süre ayrıca işaretlenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Her iş ilişkisinin kendine özgü belgeleri ve tarihleri bulunduğundan, bordro ve yazışmalarınızla birlikte profesyonel değerlendirme almanız önerilir.