Mobbing iddiaları, tek bir olaya değil sistematik ve süreklilik gösteren bir davranış örüntüsüne dayanır. Bu nedenle ispat, tek bir belgeyle değil; tarih sıralı bir bütünle yapılır. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı kanunlar çerçevesindeki bu rehber, delil üretimini ve fesihten sonra işleyen kısa süreleri ele alır.
Süreklilik Nasıl Gösterilir
Mahkeme, olayları tek tek değil bir örüntü olarak değerlendirir. Bu yüzden ilk yapılması gereken, tarih–olay–tanık–belge sütunlarından oluşan bir kronoloji tutmaktır. Görev değişiklikleri, yetki daraltmaları, izin taleplerinin reddi, performans değerlendirmelerindeki ani düşüş ve toplantı yazışmaları bu tablonun satırlarını oluşturur.
Kurum Başvuruları Delil Üretir
- İşyerindeki etik veya insan kaynakları birimine yapılan yazılı bildirim
- ALO 170 üzerinden yapılan başvuru kaydı
- Çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne şikâyet ve düzenlenen tutanaklar
- İş sağlığı ve güvenliği kapsamında işyeri hekimine yapılan başvurular
- Psikiyatri başvurusuna ilişkin tarihli sağlık kayıtları
Bu başvuruların değeri, sadece sonuçlarından değil; iddianın fesihten önce ve tarihli biçimde ortaya konulduğunu göstermesinden gelir.
Kayıt ve Tanık: Sınırı Bilerek İlerlemek
İşyerinde yapılan ses veya görüntü kayıtlarının değerlendirilmesi tartışmalıdır; kendi aleyhine sürmekte olan bir saldırıyı kaybolma tehlikesi altında kayıt altına almak ile sistematik gizli kayıt yapmak farklı değerlendirilir. Tanık deliline gelince, hâlen çalışan tanıkların çekingen davranabileceği gözetilmeli; mümkünse aynı dönemde işten ayrılmış kişiler de listelenmelidir.
Fesihten Sonra İşleyen Takvim
- Haklı nedenle fesih hakkı, kanunda öngörülen kısa hak düşürücü süre içinde kullanılmalıdır.
- İşe iade talebinde, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde arabulucuya başvurulması gerekir.
- İşçilik alacakları için arabuluculuk, dava şartı olarak öncelikle tamamlanır.
- Anlaşamama tutanağının tarihi, dava açma süresini başlattığı için ayrıca takip edilir.
Tazminat Kalemlerini Ayrıştırmak
Mobbing iddiası tek başına bir alacak kalemi değildir; kıdem ve ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı ve manevi tazminat farklı şartlara tabidir. Talepler ayrıştırılmadan yazıldığında, ispat edilen olgu ile talep edilen kalem birbirini karşılamayabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her işyeri ilişkisi ve fesih biçimi farklı bir yol izlenmesini gerektirir. Süreler kısa olduğundan, fesihten hemen sonra bir avukatla görüşmeniz yerinde olur.