İş hukukunda mobbing iddiası, tek bir olaya değil sürekliliğe dayanan bir ispat sorunudur. 4857 sayılı Kanunun haklı fesih ve tazminat rejimi, 7036 sayılı Kanunun dava şartı arabuluculuk düzeni, 5510 sayılı Kanunun hizmet ve prim kayıtları ile 6331 sayılı Kanunun işverene yüklediği koruma yükümlülükleri birlikte değerlendirildiğinde, dosyanın gücü büyük ölçüde fesihten önce toplanan malzemeye bağlıdır.
Süreklilik Nasıl Gösterilir
Tek bir tartışma ya da olumsuz performans değerlendirmesi kural olarak mobbing sayılmaz. Aranan şey, sistemli biçimde tekrarlanan ve kişiyi işten uzaklaştırmaya yönelen bir davranış örüntüsüdür. Bu nedenle olaylar tarih, saat, yer, tanık ve sonucu gösterecek şekilde kronolojik bir tabloya işlenmelidir. Tarihsiz ve genel ifadelerle anlatılan iddialar, karşı tarafın en kolay çürüttüğü kısımdır.
Hangi Deliller Toplanır
- Kurumsal e-posta ve mesajlaşma yazışmaları, görev değişikliği ve yer değiştirme bildirimleri.
- Savunma istem yazıları, tutanaklar ve disiplin dosyası içeriği.
- Görev tanımına aykırı iş verildiğini gösteren organizasyon şeması ve iş talimatları.
- Sağlık kuruluşlarından alınan rapor ve tedavi kayıtları ile işyeri hekimi kayıtları.
- Aynı dönemde benzer muameleye maruz kalan çalışanların bilgisi.
Dava Şartı Arabuluculuk Atlanmamalı
Kıdem, ihbar ve diğer işçilik alacakları bakımından arabulucuya başvurulmadan açılan dava, esasa girilmeden usulden reddedilir. Burada dikkat edilecek nokta, arabuluculuk başvurusunun tüm talep kalemlerini kapsayacak biçimde yapılmasıdır; başvuru formunda yer almayan bir alacak kalemi için dava aşamasında sorun çıkabilir. İş kazası ve meslek hastalığı kaynaklı maddi manevi tazminat talepleri bakımından ise kapsamın farklı olabileceği gözetilmelidir.
Kıdem Hesabına Etkisi
Mobbing iddiası ispatlanabilirse, işçinin haklı nedenle feshi gündeme gelir ve kıdem tazminatı talebi bu temele oturur. Hesaplamada esas alınacak giydirilmiş ücretin belirlenmesi ayrı bir teknik konudur: yol ve yemek yardımı, ikramiye ve düzenli prim ödemeleri belgeyle gösterilmelidir. Bordroda görünen ücretin fiilî ücretten düşük olduğu iddiası varsa, banka hesap hareketleri ve emsal ücret araştırması talebi baştan dilekçeye eklenmelidir.
İdari Başvurular Davanın Yerine Geçmez
Çalışma ve sosyal güvenlik alanındaki idari birimlere yapılan şikâyetler denetim başlatabilir; ancak bunlar alacak talebini karşılamaz ve zamanaşımını durdurmaz. Şikâyet sonucu düzenlenen denetim raporu dava dosyasına delil olarak sunulabilir, fakat asıl talep iş mahkemesine yöneltilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir; fesih biçiminiz, çalışma süreniz ve elinizdeki belgeler sonucu doğrudan etkiler. Fesih öncesinde bir avukatla görüşmek, sonradan telafisi güç adımların önüne geçebilir.