İşçi tarafında en zor ispatlanan iki iddia mobbing ve fazla mesaidir; çünkü her ikisinde de delillerin büyük bölümü işverenin kontrolündeki kayıtlarda durur. 4857 sayılı Kanun maddi hakları belirlerken, uyuşmazlığın nereye ve nasıl taşınacağı 7036 sayılı Kanun'un çizdiği usul içinde şekillenir. İş sağlığı ve güvenliğine dokunan iddialarda 6331, sigorta ve prim boyutunda ise 5510 devreye girer.
Mobbing İddiasını Olay Zincirine Dönüştürmek
Mobbing tek bir olayla değil, süreklilik ve sistematiklik gösteren bir davranış örüntüsüyle anlatılır. Bu nedenle iddia, "kötü davranıldı" cümlesiyle değil, tarih tarih dizilmiş bir olay çizelgesiyle kurulmalıdır. Görev tanımının daraltılması, izin taleplerinin gerekçesiz reddi, iletişim kanallarından çıkarılma gibi somut olaylar; yazışma, görevlendirme yazısı ve tanık beyanıyla eşleştirilir. Sağlık kuruluşuna başvuru kayıtları, örüntünün kişide yarattığı etkiyi göstermesi bakımından ayrıca not edilir.
Fazla Mesaide Kayıt Rekabeti
Fazla çalışma iddiasında dosyaya girecek belgeler genellikle şunlardır:
- İşyeri giriş çıkış ve turnike kayıtları
- Puantaj cetvelleri ile bordroların karşılaştırılması
- Vardiya çizelgeleri ve görevlendirme yazıları
- İş e-postaları, kurumsal mesajlaşma ve araç takip verileri
- Aynı dönemde çalışan tanıkların beyanları
Bordroda fazla mesai tahakkuku görünen aylar ile görünmeyen aylar ayrıştırılmadan yapılan hesap, itiraza açık kalır. Bu ayrımın dilekçe aşamasında yapılması, bilirkişi hesabının yönünü baştan belirler.
Hangi Talep Nereye Gider?
Yanlış merciye başvuru riski, iş uyuşmazlıklarında çoğu zaman talep karmasından doğar. İşçilik alacakları için dava şartı niteliğindeki arabuluculuk aşaması atlanırsa dava usulden reddedilebilir; buna karşılık her talep aynı yolu izlemez. Prim ve hizmet tespitine ilişkin uyuşmazlıklarda kurumun taraf konumu, iş sağlığı ve güvenliği kaynaklı idari yaptırımlarda ise idari yargı gündeme gelebilir. Talep listesi çıkarılırken her kalemin yanına gideceği merci yazılmalıdır.
Süre Yönetimi
Fesih tarihi, ihtarname tarihi, arabuluculuk son tutanağı ve dava tarihi tek takvimde tutulmalıdır. Arabuluculuk sürecinin bitiminden sonra dava için tanınan süre kaçırıldığında, esasa ilişkin güçlü deliller tartışılamaz hâle gelir.
Bilgilendirme
Bu metin genel bir çerçeve sunar; işyerinin kayıt düzeni ve fesih biçimi stratejiyi tümüyle değiştirebilir. Talep listenizi kesinleştirmeden önce belgelerinizle birlikte hukuki görüş almanız uygun olur.