Kişisel verilerin açık rızaya dayanılarak işlendiği iddiasıyla yapılan başvuruların önemli bir kısmı, hakkın özüyle değil sıra ve süre hatasıyla kaybedilir. KVKK (6698) sisteminde ilgili kişinin doğrudan Kurul'a gitme imkânı yoktur; kanun, önce veri sorumlusuna başvuru yapılmasını arar. Bu adım atlandığında dosya, esası incelenmeden usulden kapanır.
Zorunlu İlk Durak: Veri Sorumlusu
Açık rızanın hiç alınmadığı, rızanın kapsamı dışına çıkıldığı veya geri alınmasına rağmen işlemenin sürdüğü iddiası önce veri sorumlusuna yazılı olarak iletilir. Talebin hangi işlemeye, hangi tarihe ve hangi veri kategorisine ilişkin olduğu açıkça yazılmalıdır. "Verilerimi silin" biçimindeki genel ifadeler, cevabın da genel kalmasına yol açar ve sonraki aşamada ispat gücünü zayıflatır.
Süre Takvimi Nasıl Kurulur?
Veri sorumlusunun başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırması beklenir. Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya hiç cevap verilmemesi hâlinde Kurul'a şikâyet için iki süre birlikte işler: cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün. Uygulamada en sık düşülen tuzak, cevapsız kalan başvurularda otuz günün dolmasının beklenip altmış günlük dış sınırın gözden kaçırılmasıdır. Bu nedenle takvime tek bir tarih değil, üç kontrol noktası yazılmalıdır: başvuru günü, otuzuncu gün, altmışıncı gün.
Kurul Kararından Sonra Hangi Mahkeme?
Kurul'un şikâyet üzerine verdiği karar bir idari işlemdir; buna karşı gidilecek yol idari yargıdır. Aynı fiil nedeniyle uğranılan zararın tazmini talebi ise ayrı bir dava konusudur ve Kurul'un görev alanı dışında kalır. Tazminat talebini şikâyet dilekçesine eklemek, o talebin hiç incelenmemesi sonucunu doğurur. İçeriğin internette yayılmış olması hâlinde 5651 sayılı Kanun kapsamındaki kaldırma yolu da bağımsız biçimde işletilir.
Yanlış Merci Riskini Azaltan Kontroller
- Veri sorumlusunun kim olduğu, aracı hizmet sağlayıcı ile karıştırılmadan tespit edilir.
- Başvurunun tebliğ edildiği tarih, iadeli taahhütlü posta, KEP veya elektronik başvuru kaydıyla belgelenir.
- Açık rızanın alındığı iddia edilen metin, tarihi ve sürümüyle birlikte talep edilir.
- Şikâyet dilekçesinde talep, "işlemenin hukuka aykırılığının tespiti" gibi ölçülebilir bir sonuca bağlanır.
Buradaki açıklamalar genel çerçeveyi gösterir. Veri sorumlusunun sıfatı, işlemenin dayanağı ve başvurunun ulaştığı tarih değiştiğinde süre hesabı da değişeceğinden, somut dosyada tarihleri belgeleyip hukuki destek almadan adım atmamak gerekir.