Kişisel verilerin işlenmesinde aydınlatma yükümlülüğü, çoğu zaman ihlal iddialarının ilk basamağıdır: metnin bulunmaması, ulaşılabilir olmaması ya da içeriğinin işleme amacını karşılamaması denetimlerde öne çıkar. KVKK ve 6698 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanunun kesiştiği bu alanda, verilen kararın türüne göre itiraz edilecek merci değişir ve bu ayrım yanlış yapıldığında hak arama süresi tükenir.
Aydınlatma Metni Neden Tek Başına Yeterli Değil?
Aydınlatma yükümlülüğü ile açık rıza birbirinden farklı kurumlardır. Aydınlatma her hâlde yerine getirilmesi gereken bir bilgilendirmedir; rıza ise yalnızca belirli işleme şartlarında gündeme gelir. Metnin genel geçer ifadelerle yazılması, hangi verinin hangi amaçla, hangi hukuki sebebe dayanılarak işlendiğini göstermediği sürece yükümlülüğü karşılamaz. Aktarımın bulunduğu durumlarda alıcı grubunun ve amacının ayrıca belirtilmesi gerekir.
İtiraz Yolu: Karar Türüne Göre Değişir
Kurulun verdiği kararların tümü aynı yolla tartışılmaz. İdari para cezalarına karşı başvurulacak yargı kolu mevzuat değişikliklerine konu olmuş bir başlıktır; bu nedenle itiraz dilekçesi hazırlanmadan önce yürürlükteki hüküm ve kararın tebliğ yazısında gösterilen başvuru yolu birlikte kontrol edilmelidir. Para cezası dışındaki kararlar bakımından ise idari yargı yolu gündeme gelir. Yanlış yargı koluna açılan dava görev yönünden reddedilir ve bu sırada geçen süre çoğu kez telafi edilemez.
Başvuru Sırasını Atlamamak
- İlgili kişi önce veri sorumlusuna başvurur; bu aşama kural olarak atlanamaz.
- Veri sorumlusunun cevabı ya da cevapsız kalması, şikâyet süresinin başlangıcını belirler.
- Şikâyet dilekçesinde talep, somut veri kategorisi ve işleme faaliyeti üzerinden yazılır.
- Ayrıca tazminat isteniyorsa bunun ayrı bir dava olduğu gözden kaçırılmaz.
Veri Sorumlusu Açısından Savunma Hazırlığı
- Aydınlatma metninin hangi tarihten itibaren yayında olduğunu gösteren kayıtlar
- Veri işleme envanteri ile fiilî uygulamanın örtüştüğünü gösteren belgeler
- Saklama ve imha politikasının uygulandığına dair periyodik kayıtlar
- Teknik ve idari tedbirlerin alındığını gösteren erişim ve yetki logları
- İhlal bildirimi yapıldıysa bildirimin zamanı ve kapsamı
İnternet Yayınlarıyla Kesişen Alan
Bir içeriğin yayından kaldırılması talebi ile kişisel verinin silinmesi talebi çoğu zaman aynı olaydan doğsa da farklı usullere tabidir. Yayına ilişkin taleplerde hâkimlik kararı gerekebilirken, veri işleme faaliyetine ilişkin talepler idari yolu izler. Her iki yolun aynı anda ve birbirini zayıflatmayacak biçimde kurgulanması gerekir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi niteliğindedir ve güncel mevzuat değişikliklerinin kontrolünün yerini tutmaz. Karar tebliğ edildiğinde süre işlemeye başladığından, dosyanıza özgü hukuki değerlendirmeyi vakit kaybetmeden almanız uygun olur.