KVKK uygulamasında idari yaptırımların önemli bir bölümü, işlemenin hukuki sebebi olarak açık rızaya dayanıldığı halde rızanın geçerlilik unsurlarının taşınmamasından kaynaklanır. 6698 sayılı Kanun kapsamında verilen idari para cezasına karşı yürütülecek savunmada iki ayrı hazırlık gerekir: doğru başvuru yolunun seçilmesi ve işleme ilişkin kayıtların ispatlanabilir biçimde sunulması.
Rızanın Geçerliliği Nerede Kırılıyor?
Açık rızanın belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayalı ve özgür iradeyle açıklanmış olması gerekir. Uygulamada en çok tartışılan noktalar; hizmetin sunulmasının rıza şartına bağlanması, tek bir kutucukla birden fazla amaç için rıza alınması ve rızanın geri alınabileceğine ilişkin bilgilendirmenin yapılmamasıdır. Ayrıca rıza gerekmeyen bir işleme rıza dayanağı gösterilmesi de başlı başına bir hukuka uygunluk sorunu doğurur.
Yaptırıma Karşı Nereye Başvurulacak?
Kurul kararlarına karşı izlenecek yargı yolu, mevzuatta yapılan değişikliklerle farklılaşmıştır. Bu nedenle başvuru yolu, karar metninde yer alan bilgi ile birlikte kararın verildiği tarihte yürürlükte olan düzenleme esas alınarak belirlenmelidir. Yanlış mercie yapılan itirazda geçen süre, doğru mercideki dava süresini kural olarak durdurmayacağından, tebliğ tarihi ilk günden takvime işlenmelidir. Kararın yalnızca bir kısmına itiraz edilecekse, itiraz edilmeyen kısımların kesinleşeceği de göz önünde tutulmalıdır.
Savunmayı Ayakta Tutan Kayıtlar
- Rızanın ne zaman, hangi metinle ve hangi kanaldan alındığını gösteren zaman damgalı kayıtlar
- Aydınlatma metninin o tarihteki sürümü ve sürüm geçmişi
- Rızanın geri alınması taleplerinin ne kadar sürede işlendiğine dair loglar
- Veri işleme envanteri, saklama ve imha politikası ile bunların uygulandığını gösteren kayıtlar
- İlgili kişi başvurularına verilen yanıtların tarih sıralı dökümü
Kayıt Tutmamanın Doğrudan Sonucu
Bu alanda ispat yükü büyük ölçüde veri sorumlusundadır. Rızanın alındığını gösteren kaydın bulunmaması, savunmanın esasına hiç girilmeden aleyhe sonuç doğurur. Sistem üzerinde geriye dönük değiştirilebilir tablolar ise ikna edici görülmez; kaydın değiştirilemezliğini gösteren teknik düzenek kurulmuş olmalıdır. Bu nedenle uyum çalışması, yaptırım geldikten sonra değil önceden yapılmalıdır.
Yaptırım Sonrası İyileştirme Planı
İtiraz süreci yürürken ihlalin tekrarını önleyen düzeltici adımların atılması ve belgelenmesi, hem sonraki incelemelerde hem de ilgili kişilerin açacağı tazminat taleplerinde önem taşır. Düzeltme adımlarının tarihli biçimde kayda geçirilmesi tavsiye edilir.
Bu içerik yol gösterici niteliktedir ve her kararın gerekçesi farklıdır. Kendi dosyanızdaki tebliğ tarihi ve karar kapsamı için bir hukukçudan değerlendirme almanız yerinde olacaktır.