Kişisel verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hâle getirilmesi talepleri, veri sorumlusunun kayıt ve envanter düzeniyle doğrudan bağlantılıdır. KVKK ve 6698 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun ekseninde bu rehber, VERBİS yükümlülükleri çerçevesinde başvuru mercii ve yargı yolu ayrımını inceler.
Zorunlu Başvuru Sırası
İlgili kişi doğrudan Kurul'a gidemez; önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılması gerekir. Veri sorumlusunun yanıt vermemesi veya yanıtın yetersiz bulunması hâlinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yolu açılır. Bu sıranın atlanması, şikâyetin usulden değerlendirilmemesine yol açar. Başvurunun kime yöneltileceği de ayrı bir sorundur: veri sorumlusu ile veri işleyen sıfatı karıştırıldığında talep muhatabına ulaşmaz.
VERBİS Kaydının Delil Değeri
Sicile yapılan kayıt, veri sorumlusunun hangi kategoride veriyi hangi amaçla işlediğini ve saklama süresini beyan ettiği bir metindir. İlgili kişi açısından bu beyan, talebin dayanağını güçlendiren bir kaynaktır: saklama süresi dolduğu hâlde verinin tutulmaya devam ettiği, sicildeki beyanla karşılaştırılarak gösterilebilir. Veri sorumlusu açısından ise sicil beyanı ile fiilî uygulama arasındaki fark, denetimde açıklanması gereken bir tutarsızlık yaratır.
Kurul Kararına Karşı Yargı Yolu
Kurul kararları idari nitelikte olduğundan, bunlara karşı iptal davası idare mahkemesinde açılır. Yetki bakımından kural olarak işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer esas alınır. İdari para cezalarına karşı ise başvurulacak merci farklılaşabildiğinden, kararın metnindeki kanun yolu bildirimi dikkatle okunmalıdır. Aynı olaydan doğan tazminat talebi ise adli yargıda ayrıca ileri sürülür; idari süreç bu talebi kapsamaz.
Delil Eksikliğinin Tipik Görünümleri
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihini ve içeriğini kanıtlayan bir kaydın bulunmaması
- Talebin hangi veri kategorisine ilişkin olduğunun belirtilmemesi
- Verinin nerede, hangi sistemde tutulduğuna dair somut bir tespitin yapılmaması
- Yedek ortamlardaki kopyaların talep kapsamına açıkça alınmaması
- Silme işleminin gerçekleştiğini gösteren imha tutanağı veya log kaydının istenmemesi
Talep Metnini Ölçülebilir Kurmak
- Hangi verinin, hangi ortamda ve hangi tarih aralığında silineceği açıkça yazılır.
- Silme, yok etme ve anonim hâle getirme yöntemlerinden hangisinin istendiği belirtilir.
- Verinin aktarıldığı üçüncü taraflara bildirim yapılması ayrıca talep edilir.
- Yanıt süresi takvime işlenir ve süre sonunda şikâyet dilekçesi hazır tutulur.
- Şikâyet aşamasında sunulacak belgeler, başvuru aşamasında oluşturulmuş kayıtlarla desteklenir.
Bu içerik yol gösterici bir çerçeve sunar; veri işleme faaliyetinin niteliği ve kurumun envanter yapısı sonucu etkiler. Somut olayda başvuru metnini hazırlarken bir hukukçuyla çalışmak, talebin muhatabı ve kapsamı yönünden hata riskini azaltır.