Kişisel verilerinin hukuka aykırı işlendiğini fark eden kişinin önünde birden fazla yol vardır ve bunlar sıralı biçimde işler. Silme, yok etme veya anonim hâle getirme talebi doğrudan Kurul'a değil, önce veri sorumlusuna yöneltilir. Bu sıranın atlanması, şikâyetin esasa girilmeden reddedilmesine yol açar.
Başvuru Zinciri ve Süreler
6698 sayılı Kanun uyarınca ilgili kişi, taleplerini yazılı olarak veya Kurul'un belirlediği yöntemlerle veri sorumlusuna iletir. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Talep reddedilir, verilen cevap yetersiz bulunur veya süresinde cevap verilmezse; cevabı öğrenme tarihinden itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyette bulunulabilir. Bu iki sürenin birlikte işlediğinin gözden kaçması, sık rastlanan hak kaybı sebebidir.
Hangi Talep Hangi Mercie Gider
- Verinin silinmesi, yok edilmesi veya üçüncü kişilere bildirilmesi taleplerinde veri sorumlusu ve ardından Kurul yolu izlenir.
- Kurul'un idari nitelikteki kararlarına karşı idari yargı yolu açıktır.
- Uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini genel hükümlere göre hukuk mahkemesinden istenir.
- İnternette yayımlanan içerik kişilik hakkını ihlal ediyorsa, 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğinden erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması talep edilebilir.
- Verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi veya yayılması ayrıca ceza soruşturması konusudur.
İhlal Bildiriminin Delil Değeri
Veri sorumlusunun ihlali Kurul'a ve ilgili kişilere bildirme yükümlülüğü, mağdur açısından güçlü bir dayanaktır. Yapılan bildirim, ihlalin varlığını ve kapsamını ortaya koyduğu için tazminat talebinde ispat yükünü hafifletir. Bildirim yapılmamışsa, bu eksikliğin kendisi ayrı bir aykırılık olarak değerlendirilir. Bu nedenle bildirim metinleri, tarihleriyle birlikte saklanmalıdır.
Delil Eksikliğini Doğuran Davranışlar
Uygulamada en çok yapılan hata, veriye ulaşan bağlantının veya ekranın kaybolmadan kayıt altına alınmaması ve veri sorumlusuna yapılan başvurunun ispat edilebilir bir kanalla iletilmemesidir. Başvurunun kayıtlı elektronik posta, noter veya sistem üzerinden yapılan doğrulanabilir bir yolla iletilmesi, otuz günlük sürenin başlangıcını tartışmasız kılar. Talep metninde hangi verinin, hangi işlemeye konu olduğu ve neden hukuka aykırı görüldüğü ayrı ayrı belirtilmelidir.
Silme Talebinin Sınırları
Her veri her koşulda silinemez. Saklama süresi mevzuattan kaynaklanan kayıtlar, hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi veya bir hakkın tesisi için gerekli veriler bakımından veri sorumlusunun ret gerekçesi hukuka uygun olabilir. Bu nedenle talebi kurgularken, verinin işlenme amacının ortadan kalkıp kalkmadığını da değerlendirmek gerekir. Amaç sona ermişse silme yükümlülüğü doğar ve gerekçesiz ret bu noktada zayıflar.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; verinin türü, işleme şartı ve veri sorumlusunun statüsü izlenecek yolu değiştirebilir. Süreler kısa ve zincirleme işlediğinden, ilk başvurunuzu hazırlarken hukuki görüş almanız yararlı olur.