Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin uyuşmazlıklarda en sık yapılan usul hatası, doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunulmasıdır. 6698 sayılı KVKK, Kurula başvurmadan önce veri sorumlusuna başvuru yapılmasını bir ön şart olarak düzenlemiştir. Bu rehber, açık rızanın geçerliliği tartışmasında delilin nasıl kurulacağını ve başvuru sırasının nasıl izleneceğini açıklar.
Zorunlu Sıra: Önce Veri Sorumlusu
İlgili kişi taleplerini yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle veri sorumlusuna iletir. Veri sorumlusunun cevap vermesi için kanunda bir süre öngörülmüştür. Talebin reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi halinde Kurula şikâyet yolu açılır ve bu şikâyet için de kanunda süre sınırı bulunur. Ön başvuru yapılmadan gönderilen şikâyetler usul yönünden değerlendirilmeden kalabilir; bu da hem zaman hem de süre kaybı anlamına gelir.
Açık Rızanın Üç Unsuru
- Belirli bir konuya ilişkin olması: kapsamı belirsiz, her türlü işleme izin veren metinler geçerli sayılmaz
- Bilgilendirmeye dayanması: aydınlatma yükümlülüğü ayrı ve önceden yerine getirilmelidir
- Özgür iradeyle açıklanması: hizmetin sunulmasının rızaya bağlanması, rızayı sakatlayan en yaygın uygulamadır
Hangi Belgeler Toplanmalı
Şikâyet dosyasının gücü, iddianın belgeye bağlanmasıyla artar. Üyelik veya sözleşme sürecindeki ekran akışının görüntüleri, onay kutucuklarının önceden işaretli gelip gelmediği, aydınlatma metninin rıza metniyle aynı yerde sunulup sunulmadığı, gönderilen ticari elektronik iletiler ve bunlara ilişkin ret taleplerinin akıbeti kaydedilmelidir. Veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihini gösteren kayıtlı elektronik posta veya noter kaydı, sürenin ispatı için en güvenli araçtır.
Kurul Kararından Sonra Ne Olur
Kurulun verdiği kararlar idari nitelikte olduğundan, bu kararlara karşı idari yargı yolu açıktır. Buna karşılık kişilik haklarının ihlalinden doğan maddi ve manevi tazminat talepleri Kurulun görev alanı dışındadır ve adli yargıda ayrı bir dava olarak açılır. Verinin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi veya yayılması söz konusuysa ceza soruşturması yolu da bunlardan bağımsız işler. Aynı olayın üç ayrı yolu tetikleyebileceği gözetilerek, hangi talebin nereye yöneltileceği baştan planlanmalıdır.
İnternet Yayınlarına İlişkin Ek Yol
Verinin bir internet sitesinde yayımlandığı hallerde 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebi, sulh ceza hâkimliğine yapılan ayrı bir başvurunun konusudur. Bu yol, Kurul sürecinin sonucunu beklemeden içeriğin yayılmasını sınırlamak bakımından işlevseldir.
Buradaki anlatım genel bilgilendirme amacı taşır. Verinin türü, işleme amacı ve veri sorumlusunun uygulamaları sonucu etkileyeceğinden, kendi başvurunuz bakımından hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.