Kişisel verilerin açık rızaya dayandırıldığı hâllerde uyuşmazlığın merkezinde çoğu zaman rızanın geçerli olup olmadığı sorusu bulunur. 6698 sayılı Kanun, ilgili kişiye önce veri sorumlusuna başvurma, sonuç alınamazsa Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet etme yolunu açar. Bu iki aşamanın sırası ve süresi karıştırıldığında şikâyet esasa girilmeden reddedilebilir.
Açık Rızanın Geçerlilik Ölçütleri
Açık rıza belirli bir konuya ilişkin olmalı, bilgilendirmeye dayanmalı ve özgür iradeyle açıklanmalıdır. Uygulamada en çok tartışılan noktalar şunlardır: hizmetin verilmesi rıza şartına bağlanmışsa irade özgür sayılmaz; sözleşme metnine gömülmüş, ayrı onaylanmayan rıza belirli kabul edilmez; aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilmeden alınan onay bilgilendirmeye dayalı değildir. Ayrıca rızanın her zaman geri alınabileceği unutulmamalıdır.
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
Kurula doğrudan gidilmesi, başvuru yolu tüketilmediği gerekçesiyle sonuçsuz kalır. Başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır; kimlik bilgileri, talep konusu ve varsa ilgili belgeler eklenir. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür.
Şikâyet Penceresi Nasıl Hesaplanır
- Başvuru reddedilmiş, verilen cevap yetersiz bulunmuş veya süresinde cevap verilmemişse şikâyet yolu açılır.
- İlgili kişi, cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde Kurula şikâyette bulunur.
- Her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış günlük üst sınır işler.
- Bu süreler geçtikten sonra yapılan şikâyet, esası incelenmeden değerlendirme dışı kalabilir.
Şikâyet Dosyasında Sık Görülen Usul Hataları
- Veri sorumlusuna gönderilen başvurunun tebliğ tarihini kanıtlayan belge dosyaya konmaz; bu durumda altmış günün başlangıcı tartışmalı hâle gelir.
- Talep, hangi verinin hangi işleme faaliyetine konu olduğunu göstermeden genel ifadelerle yazılır.
- Silme, yok etme, anonim hâle getirme ve üçüncü kişilere bildirim talepleri ayrı ayrı ileri sürülmez.
- Aynı olayda hem tazminat hem şikâyet gerekiyorsa, adli yol ile idari yolun birbirinden bağımsız yürüdüğü gözden kaçırılır.
Kurul Kararından Sonrası
Kurulun verdiği karar idari nitelikte olduğundan, karara karşı idare mahkemesinde dava yolu bulunur. Ayrıca kişilik hakkı ihlal edilen kişinin genel hükümlere göre tazminat talep etme hakkı saklıdır; internet ortamındaki yayınlar bakımından 5651 sayılı Kanun kapsamındaki kaldırma yolu da ayrıca işletilebilir.
Yukarıdaki açıklamalar yol gösterici niteliktedir. Veri işleme faaliyetinin türü, veri sorumlusunun statüsü ve verinin özel nitelikli olup olmaması sonucu değiştirebilir; bu nedenle somut dosyanız için ayrıca değerlendirme yapılmasında yarar vardır.