Kişisel verilerin korunmasına ilişkin uyuşmazlıklarda süreç, doğrudan bir şikâyetle değil, veri sorumlusuna yapılan başvuruyla başlar. KVKK ve 6698 sayılı Kanun bu sırayı bir usul tercihi olarak değil, zorunlu aşama olarak düzenler. Sıra atlandığında şikâyet incelenmeden iade edilir ve bu sırada süreler işlemeye devam eder.
Aydınlatma Ne Zaman ve Nasıl Yapılır
Aydınlatma yükümlülüğü, verinin elde edildiği sırada yerine getirilmelidir. Sonradan gönderilen bir metin, geçmişteki işlemeyi geriye dönük olarak hukuka uygun hâle getirmez. Metinde veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, aktarılan taraflar ve hukuki sebep açıkça yer almalıdır. Uygulamada en sık görülen eksiklik, aydınlatma metninin açık rıza formuyla tek bir belgede birleştirilmesidir; bu iki kurum farklı işlevlere sahiptir ve birbirinin yerine geçmez.
İlgili Kişi Başvurusunun Kurgusu
- Başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği elektronik yöntemlerle yapılmalıdır
- Kimliği doğrulayan bilgiler eksiksiz sunulmalıdır
- Talep konusu tek tek ve ayrı başlıklar hâlinde yazılmalıdır
- Hangi verinin, hangi işlemeye ilişkin olduğu somutlaştırılmalıdır
- Başvurunun gönderim tarihini kanıtlayan kayıt saklanmalıdır
Otuz Günlük Cevap Süresi ve Şikâyet Penceresi
Veri sorumlusu, talebi niteliğine göre en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya hiç cevap verilmemesi hâlinde Kurula şikâyet yolu açılır. Şikâyet için cevabın öğrenilmesinden itibaren işleyen otuz günlük süre ile başvuru tarihinden itibaren işleyen altmış günlük üst süre birlikte gözetilmelidir. İki süreden biri dolduğunda şikâyet hakkı kullanılamaz.
Kurul Kararından Sonraki Aşama
Kurul kararları idari nitelikte olduğundan, bunlara karşı idari yargı yolu açıktır. Bu aşamada dava süresinin, kararın tebliğ tarihinden itibaren hesaplanacağı unutulmamalıdır. Karar bir idari yaptırım içeriyorsa, yaptırımın dayanağı ile tespit edilen ihlalin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.
İnternet Yayınlarıyla Kesişen Talepler
Kişisel veri içeren bir yayının internette erişilebilir olması hâlinde, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme ve içerik kaldırma yolları ayrı bir hat oluşturur. İki yolun aynı anda işletilmesi mümkündür; ancak biri için yapılan başvuru diğerindeki süreyi korumaz.
Usule Aykırı İşlem Riskleri
Başvurunun veri sorumlusu yerine ilgisiz bir birime gönderilmesi, kimlik teyidinin yapılamaması ve talebin muğlak yazılması en sık görülen ret nedenleridir. Bu eksiklikler giderilebilir olsa da, geçen zaman şikâyet süresinden düşer.
Bu yazı genel çerçeve sunar; veri işleme faaliyetinin niteliği sonucu değiştirebilir. Ciddi bir ihlal söz konusuysa, başvuru metnini göndermeden önce bir hukukçuya inceletmeniz yararlı olur.