KVKK bakımından açık rıza, bir kez verildiğinde süresiz geçerli olan bir onay değildir; ilgili kişi rızasını her zaman geri alabilir. Geri alma anından itibaren veri işlemenin hukuki dayanağı da tartışmalı hâle gelir. 6698 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde asıl mesele, bu talebin nasıl iletildiği ve yanıt süresinin nasıl izlendiğidir.
Rızanın Geri Alınması ile Silme Talebi Aynı Şey Değildir
Rızanın geri alınması ileriye etkili olarak veri işlemeyi durdurur; silme, yok etme veya anonim hâle getirme talebi ise mevcut kayıtların akıbetine ilişkindir. İkisi tek dilekçede istenebilir ancak ayrı ayrı gerekçelendirilmelidir. Veri sorumlusu, işlemenin başka bir hukuki sebebe dayandığını ileri sürerse silme talebini reddedebilir; bu durumda hangi sebebe dayandığını açıklaması gerekir.
Başvuru Zincirinde Kritik Süreler
- Talep önce veri sorumlusuna iletilir; başvurunun ulaştığı tarih belgelenmelidir.
- Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır.
- Cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyet edilebilir.
- Bu süreler geçtikten sonra yapılan şikâyet usulden değerlendirme dışı kalabilir.
Tebligat ve Kanal Seçiminin Etkisi
Başvurunun yalnızca müşteri hizmetleri ekranından yapılması, sonradan cevabın hiç ulaşmadığı iddiasını ispatlamayı zorlaştırır. Kayıtlı elektronik posta, noter ihtarı veya veri sorumlusunun aydınlatma metninde ilan ettiği resmi başvuru adresi tercih edilmelidir. Veri sorumlusunun yanıtı eski adrese gönderdiği hâllerde, şikâyet süresinin öğrenme anından işlediği savunulabilir; ancak bunun için adres bilgisinin başvuruda güncel olarak belirtilmiş olması gerekir.
Silme Talebinin Kapsamını Doğru Çizmek
- Talep, yalnızca ana kayıt için değil yedekler ve aktarılan üçüncü kişiler bakımından da açıkça belirtilmeli.
- Veri kategorileri tek tek sayılmalı; genel ifade veri sorumlusuna geniş takdir alanı bırakır.
- Saklama yükümlülüğü bulunan kayıtlar için silme yerine erişimin sınırlandırılması talep edilebilir.
- İnternette yayımlanan içerikler için arama motoru bağlantılarının kaldırılması ayrıca istenmeli.
Reddedilen Talepte İzlenecek Yol
Ret yanıtı geldiğinde ikinci başvuru aynı gerekçeyi tekrarlamamalıdır. Veri sorumlusunun dayandığı hukuki sebep ile fiilî işleme faaliyeti arasındaki uyumsuzluk gösterilmeli, işlemenin amaçla bağlantılı ve ölçülü olup olmadığı tartışılmalıdır. Aynı olay 5651 sayılı Kanun kapsamında bir yayın da içeriyorsa, iki yolun paralel yürütülmesi zaman kazandırır.
Burada anlatılanlar genel bilgi niteliğindedir. Verinin türü, işleme amacı ve veri sorumlusunun statüsü sonucu belirgin biçimde değiştirebileceğinden, başvuru metnini göndermeden önce hukuki değerlendirme yapılmasında yarar vardır.