KVKK uygulamasında en çok tartışılan konulardan biri, aydınlatma metninin hiç sunulmaması ya da içeriğinin yetersiz olmasıdır. Böyle bir durumda ilgili kişinin ne yapacağı, hangi kapıyı hangi sırayla çalacağı çoğu zaman karıştırılır. Aşağıda 6698 sayılı Kanun ve ilgili düzenlemeler ekseninde adım sırası ve süre planı ele alınıyor.
Şikâyet mi, İhbar mı?
Kanun, ilgili kişinin kendi verisine ilişkin taleplerinde önce veri sorumlusuna başvurmasını, cevap alınamaz veya cevap yetersiz kalırsa Kurula şikâyet edilmesini öngörür. Aydınlatma yükümlülüğü ise doğrudan veri sorumlusuna yüklenmiş bir yükümlülüktür; bu yükümlülüğün ihlali, ilgili kişinin talep hakkından ayrı olarak Kurul tarafından re'sen veya ihbar üzerine incelenebilir. Dolayısıyla dilekçeyi "şikâyet" mi yoksa "ihbar" mı olarak kurguladığınız, ön başvuru şartının aranıp aranmayacağını belirler.
Ön Başvuru Basamağı
- Veri sorumlusuna yazılı olarak veya kayıtlı elektronik posta gibi kimliği doğrulanabilir bir yöntemle başvurulur.
- Talep somutlaştırılır: hangi işleme faaliyeti, hangi veri kategorisi, hangi tarih aralığı.
- Veri sorumlusunun cevap için sahip olduğu azami süre takvime işlenir.
- Cevap olumsuzsa veya süresinde cevap verilmezse Kurula başvuru için öngörülen süre işlemeye başlar.
Kurula başvuruda hem cevaba bağlı süre hem de ön başvuru tarihinden itibaren işleyen azami süre birlikte gözetilir. İki süreden hangisi önce dolarsa, başvuru hakkı o tarihte sona erebilir.
Aydınlatma Metnini Değerlendirme Ölçütleri
- Veri sorumlusunun ve varsa temsilcisinin kimliği açıkça belirtilmiş mi?
- İşleme amacı genel ifadelerle mi geçiştirilmiş, yoksa somutlaştırılmış mı?
- Aktarım yapılan alıcı grupları ve aktarım amacı gösterilmiş mi?
- Toplama yöntemi ve dayanılan hukuki sebep birbiriyle tutarlı mı?
- Aydınlatma, açık rıza metniyle iç içe geçirilerek rızayı zorunlu kılan bir yapıya mı dönüştürülmüş?
Son madde uygulamada sıkça karşılaşılan bir sorundur: aydınlatma ile açık rızanın aynı kutucukta toplanması, rızanın özgür iradeye dayanmadığı yönünde değerlendirmeye açık hale gelir.
Yanlış Kapıya Gitmenin Bedeli
İnternet ortamındaki bir içeriğin kaldırılması talebi 5651 çerçevesinde ayrı bir yol izler; maddi ve manevi zararın tazmini ise hukuk mahkemesinin işidir. Kurul, tazminata hükmetmez. Bu üç yolu tek dilekçede birleştirmek, sonucu geciktirmekten başka işe yaramaz. Kurul kararına karşı ise idari yargı yolu açıktır ve dava süresi karar tebliğinden itibaren işler.
Dosyayı Güçlendiren Kayıtlar
Başvurunun gönderildiği tarihi gösteren belge, sitedeki metnin tarihli çıktısı, uygulamadaki onay akışının kayıtları ve veri sorumlusunun cevabı bir arada saklanmalıdır. Kurul incelemesinde çoğu kez belirleyici olan, iddia değil bu kronolojidir.
Bu içerik yalnızca genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; işleme faaliyetinin niteliğine göre değerlendirme değişebileceğinden, somut başvurudan önce hukuki görüş alınması yararlıdır.