Kişisel veri uyuşmazlıklarında en sık karşılaşılan usul hatası, doğrudan Kurul'a şikâyette bulunulmasıdır. 6698 sayılı KVKK, ilgili kişiye önce veri sorumlusuna başvurma yükümlülüğü getirir; bu basamak atlandığında şikâyet incelenmeksizin sonuçlanabilir.
Aydınlatma Ne Zaman ve Nasıl Yapılır?
Veri sorumlusu, kişisel verilerin elde edilmesi sırasında ilgili kişiyi kimliği, işleme amacı, aktarılabileceği alıcı grupları, toplama yöntemi ile hukuki sebebi ve kanunda sayılan hakları konusunda bilgilendirmek zorundadır. Aydınlatma, işleme faaliyetinden önce ve anlaşılır bir dille yapılmalıdır. Uygulamada en çok tartışılan nokta, aydınlatma metni ile açık rıza metninin tek bir belgede birleştirilmesidir; bu iki kurum farklı işlevlere sahiptir ve ayrı ayrı sunulması beklenir. Açık rızanın hizmet şartına bağlanması da ayrı bir sakatlık doğurur.
Başvuru Basamağı ve Süreler
- İlgili kişi, talebini yazılı olarak veya Kurul'un belirlediği yöntemlerle veri sorumlusuna iletir.
- Veri sorumlusu, talebi niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırır.
- Talep reddedilir, verilen cevap yetersiz bulunur ya da süresinde cevap verilmezse Kurul'a şikâyet yolu açılır.
- Şikâyet, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılır.
Bu takvimin en kritik yanı, ikinci sürenin başvuru tarihine bağlı olmasıdır. Veri sorumlusundan cevap beklenirken altmış günlük süre işlemeye devam eder; cevapsızlık hâlinde beklemek hak kaybı doğurur.
Başvurunun İçeriği Neden Belirleyici?
- Hangi hakkın kullanıldığı açıkça belirtilmelidir: bilgi talebi, düzeltme, silme veya aktarım yapılan üçüncü kişilere bildirim.
- İlgili kişinin kimliğini doğrulayacak bilgiler eksiksiz sunulmalıdır.
- Talep edilen verinin hangi işleme faaliyetine ilişkin olduğu somutlaştırılmalıdır.
- Başvurunun ulaştığı tarihi gösteren kayıt (kayıtlı elektronik posta çıktısı, tebliğ şerhi, kurumsal başvuru numarası) saklanmalıdır.
Kurul Kararından Sonra Hangi Mahkeme?
Kurul kararları idari işlem niteliğindedir; bu kararlara karşı idari yargıda iptal davası açılır. Buna karşılık kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesinden doğan maddi ve manevi zararın tazmini, idari süreçten bağımsız olarak genel mahkemelerde talep edilir. Şikâyetin kabul edilmiş olması tazminatı kendiliğinden doğurmaz; iki hattın ayrı yürütülmesi gerekir. İnternet ortamındaki bir içeriğin kaldırılması söz konusuysa 5651 sayılı Kanun'un öngördüğü usul de ayrıca değerlendirilmelidir.
Veri Sorumlusu Tarafında Kontrol Listesi
Başvuruya cevap verilirken süre, kanal ve içerik birlikte denetlenmelidir. Cevabın gecikmesi veya gerekçesiz reddi, esasa ilişkin savunma güçlü olsa dahi ayrı bir usul aykırılığı olarak değerlendirilebilir. Başvuruların tek bir kayıt defterinde tarihleriyle izlenmesi, otuz günlük sürenin yönetimini kolaylaştırır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; veri işleme faaliyetinin niteliği ve tarafların konumu değiştikçe usul de farklılaşır. Başvuru ve şikâyet dilekçelerinizi göndermeden önce içeriğini ve takvimini hukuki açıdan kontrol ettirmeniz yararlı olacaktır.