İnternette yer alan ve artık güncelliğini yitirmiş bir bilginin arama sonuçlarından ya da kaynağından kaldırılması talebi, uygulamada unutulma hakkı olarak anılır. Bu rehber, talebin içeriğinden çok başvuru sırasını ve süre takvimini ele alır; çünkü 6698 sayılı KVKK'nın öngördüğü kademeli başvuru yapısı atlandığında, esasen haklı olan talepler usul nedeniyle reddedilmektedir.
Kademeli Yapı: Önce Veri Sorumlusu
KVKK, ilgili kişinin doğrudan Kurula gitmesine kural olarak izin vermez. Sıralama şöyledir:
- Veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır ve kimlik doğrulanabilir biçimde iletilir.
- Veri sorumlusu, talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır.
- Talep reddedilir, yetersiz yanıtlanır veya hiç yanıtlanmazsa Kurula şikâyet yolu açılır.
Şikâyet için tanınan süre, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gündür. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir; kaçırıldığında Kurul şikâyeti esastan incelemez ve yeni bir başvuruyla süre yeniden başlatılamaz. Bu nedenle veri sorumlusuna başvurunun yapıldığı gün, takvimin başlangıç noktası olarak kaydedilmelidir.
Başvuru Metnini Somutlaştırmak
"Hakkımdaki içeriklerin kaldırılmasını istiyorum" biçimindeki genel talepler işleme alınmakta zorlanır. Metinde şunlar bulunmalıdır:
- Kaldırılması istenen her bağlantının tam adresi,
- İçeriğin yayın tarihi ve neden güncelliğini yitirdiği,
- İlgili kişinin bu içerikle bağının nasıl kurulduğu (ad-soyad araması vb.),
- Talebin kapsamı: içeriğin tamamen silinmesi mi, yoksa arama sonuçlarından bağlantının kaldırılması mı istenmektedir.
Değerlendirmede Tartılan Ölçütler
Unutulma hakkı mutlak değildir; ifade özgürlüğü ve kamunun bilgi edinme hakkıyla dengelenir. Değerlendirmede genellikle kişinin kamusal bir rol taşıyıp taşımadığı, bilginin doğruluğu ve güncelliği, içeriğin kamu yararına ilişkin olup olmadığı, üzerinden geçen süre ve içeriğin kişi üzerindeki etkisi birlikte tartılır. Başvuru metnini bu ölçütlere göre kurmak, yanıt alma ihtimalini belirgin biçimde artırır.
Aynı Olayda İşleyen Diğer Yollar
KVKK yolu tek başına yeterli olmayabilir. İçerik kişilik hakkını da ihlal ediyorsa, 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebi ayrıca gündeme gelir ve bu yolun süresi KVKK takviminden bağımsız işler. Arama motorunun sonuç listesinden bağlantının kaldırılması ile içeriğin kaynak sitede silinmesi de birbirinden farklı iki taleptir; biri kabul edilirken diğeri reddedilebilir. Bu nedenle iki başvuru paralel yürütülmelidir.
Ret Halinde Sonraki Adım
Kurul kararına karşı idari yargı yolu açıktır. Bu aşamada asıl mesele, ret gerekçesinin hangi ölçüte dayandığını tespit etmektir: içerik güncel görüldüyse aradan geçen süre ve bilginin bugünkü karşılığı; kamu yararı vurgulandıysa kişinin kamusal rolünün bulunmadığı ortaya konmalıdır. İlk başvuruyu aynen tekrar etmek sonuç vermez.
Bu açıklamalar genel niteliktedir ve her başvuru kendi olgusal zemininde değerlendirilir. İçeriğin türü, yayın tarihi ve başvurulan platformun konumu sonucu değiştirebileceğinden, süreleri kaçırmamak adına erken aşamada hukuki değerlendirme almanız yararlı olacaktır.