Geçmişte yayımlanmış bir haberin ya da arama sonucunun bugün kişiyi hâlâ olumsuz etkilemesi, unutulma hakkı tartışmasının çıkış noktasıdır. KVKK ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile 5651 sayılı Kanun bu alanda birbirini tamamlayan iki ayrı mekanizma sunar. Her ikisi de basamaklı işler ve her basamağın kendi süresi vardır; bir basamağın atlanması, sonraki aşamanın kapısını kapatır.
Önce Veri Sorumlusuna, Sonra Kurula
Kişisel verilerin silinmesi veya yok edilmesi talebi ilk olarak veri sorumlusuna yöneltilir. Veri sorumlusu kanunda öngörülen süre içinde cevap vermek zorundadır. Talep reddedilirse ya da cevap verilmezse, Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet yolu açılır. Kurula doğrudan yapılan şikâyet, önceki başvuru şartı yerine getirilmediği için işleme alınmayabilir. Bu basamak atlandığında kaybedilen sadece zaman değil, aynı zamanda şikâyet için tanınan sürenin bir bölümüdür.
Arama Sonucu mu, Kaynak İçerik mi
Unutulma hakkı taleplerinde iki farklı hedef vardır ve bunlar karıştırılmamalıdır. Arama motoru sonuçlarından çıkarılma talebi, haberin kaynağındaki içeriğin kaldırılmasından farklıdır. Kaynak içerik yerinde kalmaya devam ederken yalnızca ad-soyad aramasıyla ulaşılmasının engellenmesi mümkün olabilir. Talebi baştan doğru hedefe yöneltmek, hem kabul ihtimalini artırır hem de basın özgürlüğü karşısında yapılacak dengelemede daha ölçülü bir istem oluşturur.
Dengelemede Öne Çıkan Ölçütler
- İçeriğin yayımlanmasından bu yana geçen zaman
- Kişinin kamusal bir görev veya bilinirlik taşıyıp taşımadığı
- Bilginin güncelliğini ve toplumsal yararını koruyup korumadığı
- Sonuçlanmamış bir sürecin kesinleşmiş gibi sunulup sunulmadığı
- İçeriğin kişinin mesleki ve sosyal hayatına somut etkisi
Başvuru Dosyasını Güçlendirmek
- İtiraz edilen her bağlantı adresi tek tek listelenir ve içerik tespiti yapılır.
- Sürecin lehe sonuçlandığını gösteren belgeler varsa başvuruya eklenir.
- Somut zarar, iş başvurusu yazışmaları gibi belgelerle desteklenir.
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihi ve tebliğ belgesi saklanır.
- Kuruma şikâyet için tanınan sürenin son günü takvime işlenir.
Kurul Kararından Sonra Yargı Yolu
Kurul kararı beklentiyi karşılamazsa, bu karara karşı idari yargıda dava açılabilir ve bu davanın süresi kararın tebliğinden itibaren işler. Ayrı bir yol olarak, kişilik haklarının ihlali sebebiyle 5651 kapsamında sulh ceza hâkimliğine başvurmak da mümkündür. Hangi yolun seçileceği, içeriğin niteliğine ve talebin kapsamına göre belirlenir; iki yolun aynı anda yürütülmesi bazı dosyalarda anlamlı olsa da her birinin kendi usulüne uyulması gerekir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; içeriğin yayın tarihi, platformun konumu ve kişinin durumu değerlendirmeyi değiştirir. Başvuru basamaklarındaki süreler kısa olduğundan, ilk adımı atmadan önce bir hukukçuyla planlama yapmanız yararınıza olur.