Kişisel verilerin silinmesine yönelik talepler ile verilerin yurt dışına aktarılmasına ilişkin itirazlar, 6698 sayılı Kanun kapsamında aynı başvuru mimarisini paylaşır: önce veri sorumlusu, sonra Kişisel Verileri Koruma Kurulu, en sonda yargı. Bu sıralamanın atlanması, şikâyetin incelenmeksizin reddedilmesiyle sonuçlanır.
Zorunlu İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi, talebini önce veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle iletmek zorundadır. Veri sorumlusunun cevap vermesi için kanunda öngörülen süre otuz gündür. Doğrudan Kurula yapılan şikâyet, bu ön başvuru yapılmadığı gerekçesiyle geri çevrilir. Başvurunun tarihini ve içeriğini kanıtlayacak bir kayıt (KEP, noter ihtarnamesi veya sistem üzerinden alınan onay) mutlaka saklanmalıdır.
Kurula Şikâyette Süre Riski
- Veri sorumlusunun cevabının tebliğinden itibaren otuz gün içinde Kurula şikâyette bulunulabilir.
- Cevap hiç verilmezse, otuz günlük cevap süresinin dolmasından itibaren şikâyet süresi işlemeye başlar.
- Her hâlde, ihlalin öğrenilmesinden itibaren kanunda öngörülen daha uzun bir üst sınır bulunur; bu sınır aşıldığında şikâyet incelenmez.
- Süre kaçırıldığında ilgili kişinin elinde yalnızca genel hükümlere dayalı dava yolu kalır.
Unutulma Hakkında İki Ayrı Muhatap
Talep, bir yandan içeriği yayımlayan siteye, diğer yandan arama motoruna yöneltilebilir. Arama sonuçlarından çıkarılma talebi ile içeriğin kaynağından silinmesi talebi farklı sonuçlar doğurur; ilki içeriği ortadan kaldırmaz, yalnızca ad ve soyadla yapılan aramalarda görünürlüğü azaltır. Değerlendirmede verinin güncelliğini yitirip yitirmediği, kamu yararı taşıyıp taşımadığı ve ilgili kişinin kamusal rolü birlikte tartılır. Bu ölçütlere ilişkin argümanlar başvuru metninde açıkça kurulmalıdır.
Yurt Dışına Aktarımda Hukuki Zemin
Yurt dışına aktarım, ancak Kanunda sayılan zeminlerden birine dayandırılabilir: yeterlilik kararı bulunan ülkeye aktarım, uygun güvencelerin sağlanması (standart sözleşme, bağlayıcı şirket kuralları, taahhütname gibi) veya arızi hâllere ilişkin istisnalar. Bu zeminin hangisi olduğu, aydınlatma metninde ve varsa açık rızada gösterilmelidir. Belirsiz bırakılan aktarımlar, ilgili kişinin itirazında en güçlü dayanağı oluşturur.
Kurul Kararına Karşı Yargı Yolu
Kurulun kararları idari nitelikte olduğundan, bu kararlara karşı idare mahkemesinde iptal davası açılır. Dava süresi kararın tebliğinden itibaren işler. Buna karşılık ihlalden doğan maddi ve manevi zararın tazmini genel hükümlere göre adli yargıda talep edilir. İki yolun birbirinin alternatifi değil, birbirini tamamlayan hatlar olduğu gözden kaçırılmamalıdır.
Bu açıklamalar genel bilgi paylaşımıdır. Verinin türü, işleme amacı ve aktarımın yapıldığı ülke değerlendirmeyi değiştirebileceğinden, başvuru metninizi hazırlarken hukuki destek almanız faydalı olacaktır.