Kişisel verilerin yurt dışına aktarılması, 6698 sayılı Kanun uygulamasında en çok tartışılan konulardan biridir. Veri sahibi çoğu zaman rızasının usulüne uygun alınmadığını fark ettiğinde doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kurulu\u2019na başvurmayı düşünür; oysa mevzuat, şikâyetten önce tamamlanması gereken bir aşama öngörmüştür. Bu aşama atlandığında şikâyet usulden sonuçsuz kalır ve arada geçen süre yeniden kazanılamaz.
Açık Rızanın Aktarım İçin Tek Başına Yeterli Sayılmadığı Haller
Yurt dışına aktarımda hukuki dayanak, açık rızadan ibaret değildir. Mevzuat; yeterlilik kararı, uygun güvenceler ve istisnai durumlar biçiminde kademeli bir yapı kurmuştur. Bu yapıda açık rıza, diğer koşulların bulunmadığı hâllerde ve belirli sınırlar içinde gündeme gelen bir seçenektir. Dolayısıyla üyelik sözleşmesine eklenen ve hizmetten yararlanmanın koşulu hâline getirilen rıza metinleri tartışmaya açıktır; rızanın özgür iradeyle verilmiş sayılabilmesi için hizmetin sunumuna bağlanmamış olması gerekir.
Şikâyetten Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi, talebini önce veri sorumlusuna yazılı olarak iletmek zorundadır. Veri sorumlusunun bu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırması gerekir. Talebin reddedilmesi, verilen yanıtın yetersiz bulunması ya da hiç yanıt verilmemesi hâlinde Kurul\u2019a şikâyet yolu açılır. Şikâyet için, yanıtın öğrenilmesinden itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde harekete geçilmelidir. Bu süreler kaçırıldığında şikâyet incelenmez; talebin yeniden veri sorumlusuna iletilmesiyle sürenin baştan başlayacağı varsayımı güvenli değildir.
Hangi Uyuşmazlık Hangi Mercie Gider?
- Kurul: İdari yaptırım ve veri işleme faaliyetinin hukuka uygunluğunun denetimi.
- İdare mahkemesi: Kurul kararlarına karşı açılacak iptal davaları.
- Genel mahkemeler: Hukuka aykırı veri işleme nedeniyle doğan maddi ve manevi zararın tazmini istemleri.
- Aktarımın internet yayını ile birleştiği hâllerde 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik kaldırma yolu ayrıca değerlendirilir.
Başvuru Dosyasının Hazırlanması
- Aydınlatma metni ile rıza metni ayrı ayrı incelenir; ikisinin tek metinde birleştirilmiş olması başlı başına bir itiraz konusudur.
- Verinin hangi ülkeye ve hangi amaçla aktarıldığı, veri sorumlusundan açıkça sorulur.
- Rızanın geri alındığına dair bildirim yazılı olarak yapılır ve tarihi kayıt altına alınır.
- Başvurunun veri sorumlusuna ulaştığı tarih, tebliğ kaydı veya elektronik gönderi kaydıyla belgelenir; süre hesabı bu tarihe dayanır.
Bu metin bilgilendirme amaçlıdır; aktarımın dayanağı, verinin niteliği ve veri sorumlusunun konumu değerlendirmeyi değiştirebilir. Somut olayınızda başvuru ve şikâyet takviminin doğru kurulması için hukuki destek almanız yararlı olacaktır.