İnternette yıllar önce yayımlanmış bir haber ya da kayıt, bugün kişinin iş başvurusundan sosyal ilişkilerine kadar birçok alanda sonuç doğurabiliyor. Unutulma hakkı, kişisel verilerin güncelliğini yitirmesi hâlinde arama sonuçlarından ve kaynak yayından kaldırılmasını talep etme imkânı sunar. Bu rehber, KVKK, 6698 ve 5651 ekseninde başvuru sırasını ve Kurula şikâyet aşamasını ele alır.
İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, ilgili kişinin doğrudan Kurula gitmesine değil, önce veri sorumlusuna başvurmasına imkân tanır. Bu, atlanabilir bir formalite değil, şikâyet yolunun ön koşuludur. Başvuruda kimlik bilgileri, talebin konusu ve kaldırılması istenen içeriğin tam adresi açıkça gösterilmelidir. Veri sorumlusuna yapılan başvuru en geç otuz gün içinde sonuçlandırılır; bu sürenin başlangıcı için başvurunun tebliğ edildiği tarihin belgelenmesi gerekir.
Kurula Şikâyet Penceresi
Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya hiç cevap verilmemesi hâlinde Kurula şikâyet yolu açılır. Bu şikâyet, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılır. Uygulamada en sık kaybedilen hak, cevabın e-posta kutusunda fark edilmemesi nedeniyle otuz günlük sürenin geçirilmesidir. Bu nedenle başvuru tarihi ile beklenen cevap tarihi aynı takvime birlikte işlenmelidir.
Arama Motoru ile Kaynak Yayının Farkı
Unutulma hakkı taleplerinde iki ayrı muhatap bulunur: içeriği yayımlayan site ve içeriği arama sonuçlarında listeleyen arama motoru. Bu iki talebin sonucu da farklıdır. Arama motorunda ad-soyad sorgusundan sonuçların çıkarılması, içeriğin kaynak sitede yayında kalmasına engel değildir. Buna karşılık kaynak yayına yönelik talepler, ifade özgürlüğü ve haber verme hakkıyla birlikte değerlendirilir. Talebin hangi muhataba yöneltileceği, beklenen sonuca göre baştan belirlenmelidir.
Başvuru Dosyasını Kurma Sırası
- İçeriğin tam adresi, yayın tarihi ve ekran kaydı tespit edilir.
- İçeriğin güncelliğini neden yitirdiği somut olarak açıklanır.
- Veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır ve tebliğ belgesi saklanır.
- Cevap veya cevapsızlık kaydedilerek şikâyet takvimi belirlenir.
- Kurula şikâyet dilekçesine başvuru, cevap ve içerik tespiti eksiksiz eklenir.
Karar Sonrası: İdari Yargı Basamağı
Kurul kararlarına karşı idari yargı yolu açıktır. Bu aşamada dosyanın taşınacağı hâle hazırlanması, ilk başvurunun ne kadar özenli kurgulandığına bağlıdır. Kurul aşamasında ileri sürülmeyen olgular ve sunulmayan belgeler, sonraki aşamada dosyayı zayıflatır. Bu nedenle ilk başvurudan itibaren, talebin gerekçesi hem hukuki hem de olgusal olarak eksiksiz yazılmalıdır.
- İçeriğin kişinin mesleki hayatına etkisinin somutlaştırılması
- Aradan geçen sürenin ve bilginin güncelliğini yitirdiğinin gösterilmesi
- Kamu yararı ve haber değeri tartışmasına karşı hazırlık yapılması
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. İçeriğin niteliği ve yayın tarihi değerlendirmeyi esaslı biçimde etkileyebileceğinden, başvuru hazırlanmadan önce somut durumun incelenmesi önerilir.