Arama sonuçlarında yıllar önceki bir bilgiye takılan kişilerin en sık yaptığı hata, doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kuruluna başvurmaktır. Oysa 6698 sayılı Kanun, şikâyet yolunu bir ön aşamaya bağlar. Bu ön aşama atlandığında dosya esasa girilmeden usulden değerlendirme dışı kalır ve süre boşa harcanır.
Doğru sıralama: önce veri sorumlusu
Talebin ilk muhatabı, veriyi işleyen veri sorumlusudur. Bir haber sitesi, bir arama motoru veya bir platform olabilir. Başvuru yazılı olarak ya da Kanunda öngörülen yöntemlerle iletilir ve veri sorumlusunun cevap vermesi için otuz günlük bir süre tanınır. Cevap verilmez veya yetersiz kalırsa, cevabı öğrenme tarihinden itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunulabilir. Bu iki süre birlikte işler; yalnızca birine odaklanmak hak kaybı doğurur.
Talebin kapsamını doğru çizmek
Unutulma hakkı çerçevesindeki taleplerde ne istendiği çoğu zaman muğlak kalır. Talep, içeriğin tamamen kaldırılması mı, yoksa ad soyad araması sonucunda çıkan bağlantının indeksten çıkarılması mı? Bu ikisi farklı taleplerdir ve farklı muhataplara yöneltilir. İçeriğin barındırıldığı sitenin yayından kaldırması ile arama motorunun sonuç listesinden çıkarması birbirinin yerine geçmez.
Başvuruyu güçlendiren unsurlar
- İtiraz edilen her bağlantının tam adresiyle listelenmesi
- Bilginin ilk yayımlandığı tarih ile bugün arasındaki sürenin gösterilmesi
- Bilginin güncelliğini yitirdiğini ortaya koyan belgeler, örneğin süreç sonucunu gösteren resmî evrak
- Kişinin kamusal rol taşıyıp taşımadığına dair açıklama
- İçeriğin güncel yaşamda somut olarak yol açtığı etkinin anlatılması
Kamu yararı dengesi
Unutulma hakkı mutlak bir hak değildir; ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ve toplumun bilgi edinme menfaati ile tartılır. Bu nedenle başvuruda yalnızca rahatsızlık dile getirilmez, bilginin artık güncel ve kamuyu ilgilendirir olmaktan çıktığı gerekçelendirilir. Zaman geçmesi tek başına yeterli sayılmayabilir; içeriğin niteliği ve kişinin konumu birlikte değerlendirilir.
Paralel yollar ve karıştırılan usuller
Aynı içerik hem kişisel veri hem de kişilik hakkı boyutu taşıyabilir. Bu durumda 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engeli yolu ile 6698 kapsamındaki şikâyet yolu paralel işleyebilir. İki yolun süreleri ve mercileri farklıdır; birinin başlatılmış olması diğerinin süresini durdurmaz. Başvuruların tarihleri tek bir izleme tablosunda tutulmalıdır.
Kapanış notu
Buradaki açıklamalar genel çerçeve sunar; içeriğin türü, yayının kaynağı ve kişinin durumu sonucu değiştirebilir. Başvuru metnini göndermeden önce uzman bir hukukçuyla gözden geçirmek, ön şart eksikliğinden kaynaklanan ret riskini azaltır.