Arama sonuçlarında yıllar önceki bir haber, eski bir icra kaydı veya kişisel bilgileri içeren bir sayfa çıktığında ilk refleks doğrudan şikâyet yoluna gitmek olur. Oysa KVKK ve 6698 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanunun kurduğu düzende başvurunun sırası, sonucu şikâyetin içeriği kadar etkiler. Bu rehber, unutulma hakkı taleplerinde aşama ve süre planını konu alır.
Önce Veri Sorumlusuna Başvurmak Zorunludur
Kurula şikâyet yolu, doğrudan başvurulabilecek bir kapı değildir. Kanun, önce veri sorumlusuna başvurulmasını ve verilecek cevabın beklenmesini öngörür. Veri sorumlusu, talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmak durumundadır. Bu başvurunun yazılı ya da Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılması ve tarihinin ispatlanabilir olması gerekir; çünkü şikâyet süresi bu cevap üzerinden hesaplanır.
Şikâyet Süresi Nereden İşlemeye Başlar?
Talep reddedilir, verilen cevap yetersiz kalır ya da hiç cevap verilmezse Kurula şikâyette bulunulabilir. Burada iki süre iç içedir: cevabı öğrenme tarihinden itibaren işleyen otuz günlük süre ve başvuru tarihinden itibaren işleyen altmış günlük üst sınır. Cevap hiç gelmediğinde ikinci süre belirleyici olur ve uygulamada en sık burada hak kaybı yaşanır; ilgili kişi cevabı beklerken üst sınırın dolduğunu fark etmez. Bu nedenle başvurunun yapıldığı gün, cevabın beklendiği son gün ve şikâyet için kalan süre aynı satıra yazılmalıdır.
Talebin Hedefini Doğru Seçmek
- İçeriğin kaynaktan kaldırılması isteniyorsa muhatap, içeriği yayımlayan yer sağlayıcı ya da yayıncıdır.
- Yalnızca arama sonuçlarında görünürlüğün kaldırılması isteniyorsa muhatap arama motorudur; içerik kaynağında kalmaya devam eder.
- Her iki sonuç da isteniyorsa iki ayrı başvuru yapılmalı, her biri için ayrı süre takibi yürütülmelidir.
- Talep dilekçesinde arama yapılan ad-soyad ve sonuç bağlantıları tek tek belirtilmelidir.
Dengelenmesi Gereken Menfaat
Unutulma hakkı mutlak değildir. Talep değerlendirilirken bilginin güncelliği, kişinin kamusal hayattaki rolü, bilginin doğruluğu ve toplumun bilgiye erişimdeki yararı birlikte tartılır. Bu nedenle başvuru metni yalnızca rahatsızlık beyanına dayanmamalıdır. Bilginin güncelliğini yitirdiği, ilgili sürecin sonuçlandığı ya da kaydın hukuken hükümsüz kaldığı somut olarak gösterilebilirse talebin gücü artar. Süreç sonlanmışsa buna ilişkin belge başvuruya eklenmelidir.
Kurul Kararı Sonrası
Şikâyet üzerine verilen karar aleyhe ise, idari yargı yolu gündeme gelir ve burada da tebliğden itibaren işleyen dava açma süresi geçerlidir. Lehe karar çıktığında ise kararın fiilen uygulanıp uygulanmadığı takip edilmelidir; içeriğin farklı bir adres üzerinden yeniden erişilebilir hale gelmesi halinde süreç yeniden işletilebilir.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; her talep, içeriğin niteliğine ve kişinin durumuna göre ayrı değerlendirilir. Başvuru sırasını ve süreleri kaçırmamak için sürecin başında hukuki destek almanız yararlı olacaktır.