Kişinin geçmişine ilişkin bir verinin artık işlenmesini istememesi, KVKK ve 6698 sayılı Kanun çerçevesinde somut bir talep hakkına dönüşür. Ancak bu hak tek bir dilekçeyle sonuçlanan bir işlem değildir; veri sorumlusuna başvuru, yanıt bekleme ve gerekiyorsa Kurula şikâyet aşamalarından oluşan zincirleme bir süreçtir ve her halkanın kendi süresi vardır.
Talebin muhatabını doğru belirlemek
Aynı veri çoğu kez birden fazla yerde bulunur: verinin ilk kaydedildiği kurum, bu veriyi yayımlayan internet sitesi ve içeriği listeleyen arama hizmeti. Bunların hukuki konumu farklıdır ve tek bir başvuru hepsini kapsamaz. Bu nedenle başvuru öncesinde verinin bulunduğu tüm noktalar çıkarılmalı, her biri için ayrı başvuru yapılmalıdır. Yanlış muhataba yapılan başvuru yanıtsız kalır ve yanıt beklenirken geçen zaman boşa harcanır.
Silme, yok etme ve anonim hâle getirme farkı
Talep metninde ne istendiğinin açıkça yazılması gerekir. Verinin tamamen ortadan kaldırılması ile kimliği belirlenemez hâle getirilmesi farklı sonuçlar doğurur ve veri sorumlusunun yükümlülükleri de değişir. Ayrıca saklama yükümlülüğü bulunan veriler bakımından talep kısmen karşılanabilir; bu durumda hangi kısmın neden saklandığının gerekçelendirilmesi istenmelidir.
Başvuru dosyasında bulunması gerekenler
- Talep sahibinin kimliğini doğrulamaya elverişli bilgiler
- Verinin bulunduğu tam adres veya kayıt referansı
- Verinin güncelliğini yitirdiğine ilişkin somut açıklama
- Talebin türü: silme, yok etme veya anonim hâle getirme
- Başvurunun yapıldığı tarihi kanıtlayan tebliğ veya kayıt belgesi
Yanıt süresi ve şikâyet aşamasının bağlantısı
Veri sorumlusuna yapılan başvurunun yanıtlanması için kanunda bir süre öngörülmüştür; bu süre dolmadan veya yanıt alınmadan Kurula şikâyet yoluna gidilmesi, başvurunun usulden değerlendirilmemesine yol açabilir. Buna karşılık yanıt alındıktan sonra şikâyet için tanınan süre de sınırlıdır. Bu iki eşik arasındaki dar aralık, unutulma hakkı dosyalarında en sık kaybedilen noktadır. Başvurunun gönderildiği gün ile yanıtın alındığı gün, tebliğ belgesiyle birlikte kayıt altında tutulmalıdır.
İnternet yayınları için ek hat
Veri bir internet yayınında yer alıyorsa, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik ve erişim başvuruları da ayrı bir yol olarak değerlendirilebilir. Bu hat, veri koruma başvurusunun yerine geçmez; farklı bir mercii ve farklı bir takvimi olan tamamlayıcı bir yoldur. İki yolun eş zamanlı yürütülmesi, verinin yayılımını erken durdurma açısından işlevseldir.
Bu açıklamalar genel niteliktedir; verinin türü, kaynağı ve saklanmasını gerektiren bir yükümlülüğün bulunup bulunmaması sonucu değiştirir. Başvuru metnini göndermeden önce hukuki bir değerlendirme almanız faydalı olacaktır.