Kişisel veriye ilişkin taleplerde iki farklı sorun sıklıkla aynı dosyada birleşir: geçmişe ait bir içeriğin arama sonuçlarında görünmeye devam etmesi ve verinin yurt dışındaki sunuculara aktarılmış olması. Her ikisi de 6698 sayılı Kanunun çizdiği çerçevede ele alınır, ancak izlenecek usul ve muhataplar farklıdır.
Başvuru Sırası Atlanamaz
Kanun, ilgili kişinin önce veri sorumlusuna başvurmasını öngörür. Veri sorumlusuna yazılı olarak yapılan başvuruya kanunda öngörülen süre içinde cevap verilmemesi ya da cevabın yetersiz bulunması hâlinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yolu açılır. Bu sıra atlanarak doğrudan yapılan şikâyet, ön başvuru koşulunun yerine getirilmemesi nedeniyle işleme alınmayabilir. Başvurunun tarihi ve iletildiği kanal, sonraki aşamanın süresini belirlediği için belgelenmelidir.
Unutulma Hakkı Talebinde Değerlendirilenler
- İçeriğin güncelliğini yitirip yitirmediği ve aradan geçen süre
- Kişinin kamusal bir görev veya rol üstlenip üstlenmediği
- Bilginin toplumun bilgi edinme menfaati bakımından taşıdığı değer
- Talebin, içeriğin bütünüyle kaldırılmasına mı yoksa ad üzerinden yapılan aramada listelenmemesine mi yönelik olduğu
Uygulamada arama motoru sonuçlarından çıkarma talebi ile kaynak sitedeki içeriğin kaldırılması talebi ayrı ayrı ele alınır. İçerik gazetecilik faaliyeti kapsamındaysa 5651 sayılı Kanun çerçevesindeki yollar ile veri koruma mevzuatı birlikte değerlendirilir.
Yurt Dışı Aktarımın Ayrı Mantığı
Kişisel verinin yurt dışına aktarılabilmesi, kanunun öngördüğü hukuki zeminlerden birine dayanmayı gerektirir. Bu zeminler arasında yeterlilik kararı bulunan ülkelere aktarım, standart sözleşme hükümlerinin kullanılması, bağlayıcı şirket kuralları ve belirli hâllerde öngörülen istisnalar sayılabilir. Veri sorumlusundan hangi mekanizmaya dayanıldığının açıklanması istenebilir; bulut hizmeti kullanılan yapılarda verinin fiilen nerede tutulduğu çoğu zaman gözden kaçan noktadır.
Kurul Kararı Sonrası
Kurul kararına karşı idari yargı yolu açıktır ve bu aşamada İdari Yargılama Usulü Kanunu kuralları uygulanır. Dava açma süresi kararın tebliği ile işlemeye başladığından, tebliğ tarihi kayıt altına alınmalıdır. Ayrıca veri ihlali nedeniyle uğranılan zarar için genel hükümlere dayalı tazminat talebi ayrı bir yol olarak değerlendirilebilir.
Müzakere mi, Şikâyet mi
Birçok dosyada veri sorumlusuyla yürütülen doğrudan yazışma, içeriğin kaldırılması veya aktarımın durdurulması bakımından şikâyet yolundan hızlı sonuç verir. Ancak bu görüşmeler uzarken sürelerin işlemeye devam ettiği unutulmamalıdır. Görüşme süresince atılan her adımın yazılı hâle getirilmesi, sonradan şikâyet yoluna gidilmesi hâlinde talebin ciddiyetini gösteren bir kayıt oluşturur.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Verinin türü ve işleme amacı sonucu değiştirdiğinden, başvuru metni hazırlanmadan önce uzman bir hukukçudan görüş alınması önerilir.