Arama sonuçlarında çıkan eski bir haber ya da kayıt, kişinin bugünkü yaşamıyla ilgisini yitirmiş olabilir. Unutulma hakkı bu noktada devreye girer; ancak veriyi tutan veya yayan yapı çoğu zaman yurt dışında konumlandığından, başvurunun teknik ve hukuki kurgusu farklılaşır. Bu rehber, KVKK ve 6698 ile 5651 çerçevesinde başvuru zincirini ve süre yönetimini ele alır.
Başvuru zincirini doğru sırayla kurmak
Kişisel verilere ilişkin taleplerde kural, önce veri sorumlusuna başvurulmasıdır. Bu adım atlanarak doğrudan Kurula yapılan şikâyet, usul yönünden değerlendirme dışı kalabilir. Başvuru yazısında talebin konusu belirsiz bırakılmamalı; hangi verinin, hangi adreste, hangi gerekçeyle indeksten çıkarılması veya silinmesi istendiği açıkça gösterilmelidir.
Yurt dışına aktarım neyi değiştirir
6698, kişisel verilerin yurt dışına aktarılmasını belirli hukuki zeminlere bağlar. Uygulamada üç ana zemin öne çıkar:
- Aktarımın yapılacağı ülke veya sektör bakımından yeterlilik kararı bulunması
- Yeterlilik kararı yoksa uygun güvencelerin sağlanması
- Bu ikisinin bulunmadığı hallerde kanunda sayılan istisnai durumların varlığı
Unutulma hakkı başvurusunda bu çerçeve önemlidir; çünkü veri sorumlusu, verinin yurt dışındaki bir sistemde tutulduğunu gerekçe göstererek talebi geçiştirmeye çalışabilir. Aktarımın hangi zemine dayandığı sorulduğunda, çoğu zaman talebin muhatabı ve kapsamı netleşir.
Süre yönetimi
Veri sorumlusuna yapılan başvurunun cevaplanması için kanunda süre öngörülmüştür; bu sürenin dolması ya da talebin reddi, Kurula şikâyet yolunu açar. Şikâyet için de ayrı bir süre işler. Bu iki takvimin birbirine karışması sık görülen bir hatadır. Başvurunun yapıldığı gün, tebliğ tarihi ve cevabın alındığı gün tek bir tabloda tutulmalıdır. İçerik aynı zamanda kişilik hakkını ihlal ediyorsa, 5651 kapsamındaki hızlı koruma yolunun ayrıca ve paralel biçimde işletilebileceği unutulmamalıdır.
İdari yol ile yargı yolu arasında tercih
Kurula şikâyet, idari yaptırım ve talimat üretebilen bir yoldur; buna karşılık kişinin uğradığı zararın karşılanması ayrı bir yargılamayı gerektirir. Veri sorumlusu görüşme talep ediyorsa, verilecek taahhüdün kapsamı yazılı hale getirilmeli, yalnızca bir arama motorundaki sonucun değil kaynak yayının da ele alınıp alınmadığı belirlenmelidir. Aksi halde içerik kısa süre sonra farklı bir adres üzerinden yeniden görünür hale gelir.
Bu metin genel bilgi vermek için hazırlanmıştır. Verinin niteliği, yayının kaynağı ve aktarımın yapıldığı ülke sonucu değiştirebilir; başvuru metnini göndermeden önce hukuki destek almanız tavsiye edilir.