VERBİS kaydı, veri sorumluları için yalnızca teknik bir formalite değil, denetimde ilk bakılan başlıklardan biridir. Buna karşılık ilgili kişilerin Kurula şikâyet yolu, kayıt yükümlülüğünden bağımsız ve kendi ön koşullarına sahip ayrı bir usuldür. Bu rehber, iki konunun sınırlarını ayırmaya ve şikâyet sonrasındaki yargı yolunu doğru belirlemeye odaklanır.
Kayıt Yükümlülüğü ile Şikâyet Konusunu Ayırmak
VERBİS'e kayıt, 6698 sayılı Kanun kapsamında veri sorumlularına yüklenmiş bir yükümlülüktür; Kurul tarafından belirlenen ölçütlere göre bazı veri sorumluları bu yükümlülükten muaf tutulmuştur. Kaydın yapılmamış olması tek başına ilgili kişinin bireysel talebini çözmez; buna karşılık denetim ve idari yaptırım bakımından bağımsız bir aykırılık oluşturur. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde kayıt eksikliği ile kişisel veriye ilişkin somut talep ayrı başlıklar altında yazılmalıdır.
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru: Otuz ve Altmış Gün
İlgili kişi doğrudan Kurul'a gidemez. Önce veri sorumlusuna yazılı olarak başvurulması gerekir; veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Başvuru reddedilir, verilen cevap yetersiz kalır veya süresinde cevap verilmezse; ilgili kişi cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurul'a şikâyette bulunabilir. Bu iki sürenin birlikte işlediği gözden kaçtığında, cevap beklerken şikâyet hakkı sona erebilir.
Başvurunun İspatı ve İçeriği
- Başvurunun yazılı olarak veya Kurul'un belirlediği yöntemlerle iletildiğinin belgelenmesi
- Talebin hangi kişisel veriye ilişkin olduğunun açıkça gösterilmesi
- Silme, düzeltme, aktarımın durdurulması gibi taleplerin ayrı ayrı yazılması
- Veri sorumlusunun cevabının ve cevap tarihinin saklanması
Kurul Kararına Karşı Yargı Yolu
Kurul kararlarına karşı idari yargıda dava açılır; İYUK'un genel usul kuralları uygulanır ve dava açma süresi kararın tebliğinden itibaren işler. İdari para cezalarına karşı başvurulacak merci konusunda mevzuatta değişiklik yapılmış olduğundan, ceza yazısının üzerinde gösterilen başvuru yolu ve süresi mutlaka esas alınmalı, güncel düzenleme kontrol edilmelidir. Yanlış mercie yapılan başvuru süreyi durdurmayacağı için, tereddüt halinde en kısa süreye göre hareket edilmesi güvenli bir yaklaşımdır. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik kaldırma talepleri ise bu süreçten tamamen ayrı yürür.
Buradaki açıklamalar genel çerçeve sunar. Veri sorumlusunun ölçeği, işleme faaliyetinin niteliği ve talebin kapsamı sonucu değiştirebileceğinden, süreler işlemeye başladıktan sonra değil, başvuru öncesinde hukuki değerlendirme almanız daha etkili olur.