Kişisel verilerin korunması alanında şikâyetlerin önemli bir kısmı esasa girilmeden sonuçlanır; çünkü 6698 sayılı Kanun, Kurula başvurmadan önce tamamlanması gereken bir ön aşama öngörmüştür. Bu sıra bozulduğunda başvuru, içeriği ne kadar haklı olursa olsun usulden değerlendirilir.
Zorunlu Ön Başvuru Aşaması
İlgili kişi, talebini önce veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle iletmek zorundadır. Veri sorumlusu, talebi niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Talebin reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya hiç cevap verilmemesi hâllerinde ilgili kişi Kurula şikâyette bulunabilir. Kanun burada iki süreyi birlikte işletir: cevabı öğrendiği tarihten itibaren işleyen süre ile başvuru tarihinden itibaren işleyen azami süre. Bu iki süreden hangisi önce dolarsa şikâyet hakkı o anda sona erer.
Doğrudan Kurula Gitmenin Sonucu
- Ön başvuru yapılmadan iletilen şikâyetler kural olarak incelenmez.
- Başvurunun veri sorumlusuna ulaştığının ispatı ilgili kişiye aittir; bu nedenle kayıtlı elektronik posta, noter veya kayıt bırakan bir kanal tercih edilmelidir.
- Veri sorumlusunun kimliği yanlış belirlenirse süre boşa işler; irtibat kişisi ile veri sorumlusu aynı şey değildir.
- İhbar ile şikâyet farklıdır; ihbar süreye tabi olmamakla birlikte ilgili kişiye şikâyetteki usuli hakları sağlamaz.
VERBİS Yükümlülüğü Ayrı Bir Başlıktır
Veri Sorumluları Sicili kaydı, ilgili kişinin şikâyetinden bağımsız bir yükümlülüktür. Kayıt yükümlülüğü kapsamındaki veri sorumlusunun sicile kaydolmaması veya bildirimlerini güncellememesi, doğrudan idari yaptırım konusudur. Kayıt sırasında bildirilen işleme amaçları, veri kategorileri, saklama süreleri ve aktarım bilgileri ile şirketin fiilen uyguladığı süreçlerin birbirini tutması gerekir; denetimlerde bu tutarsızlık başlı başına bir bulgu hâline gelir.
Kurul Kararına Karşı Kanun Yolu
- Kurul kararları idari işlem niteliğindedir ve idari yargı denetimine tabidir.
- Yapılan mevzuat değişikliğiyle idari para cezalarına karşı kanun yolu bakımından da idari yargı düzeni benimsenmiştir; başvuru öncesinde güncel düzenleme kontrol edilmelidir.
- Dava açma süresi tebliğ tarihinden işlemeye başlar ve yürütmenin durdurulması ayrıca talep edilmelidir.
- Yetkili mahkeme, işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesidir.
Şikâyet Dosyasını Güçlendiren Unsurlar
Aydınlatma metni, açık rıza kaydı, veri işleme envanteri, saklama ve imha politikası, aktarım sözleşmeleri ve varsa ihlal bildirimi yazışmaları bir arada sunulmalıdır. Talep konusunun silme mi, anonim hâle getirme mi, düzeltme mi yoksa aktarımın durdurulması mı olduğu net yazılmalıdır.
Bilgilendirme
Bu metin genel nitelikte olup somut bir uyuşmazlık değerlendirmesi yerine geçmez. Süreler dar ve birbirine bağlı işlediğinden, ön başvuru aşamasından itibaren hukuki destek almak sonuca ulaşma ihtimalini artırır.